Öğretmen Davranışları: Örtük Program Açısından Bir İnceleme 1 Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Çalışmaları Dergisi / 2016 Cilt: 6, Sayı: 11 Meslek Lisesi Sınıflarında Öğretmen Davranışları: Örtük Program Açısından Bir İnceleme * Teachers’ Behaviors in Vocational School Classes: A Research Study with respect to Hidden Curriculum Meltem ÇENGEL ** , Adil TÜRKOĞLU *** Öz Öğretmen davranışları sınıf iklimi belirleyen önemli unsurlardan biridir ve sınıf iklimi, öğrenme süreçlerini olumlu yönde etkileyen bir faktör olabileceği gibi olumsuz yönde etkileyen bir faktör de olabilir. Bu çalışmanın temel amacı, “olumlu ve olumsuz sınıf iklimine sahip iki meslek lisesi sınıfında öğretmen ve öğrenciler arasındaki ilişkileri örtük program açısından incelemektedir. Bu amaç doğrultusunda, Öğrenciler Tarafından Algılanan Sınıf İklimi Ölçeği (ÖTASİ) aracılığı ile olumlu ve olumsuz sınıf iklimine sahip sınıflar belirlenmiştir. Ele alınan sınıflarda öğretmenler ve öğrenciler arasındaki ilişkiler örtük program açısından incelenmiştir. İki sınıfta derinlemesine gözlemler ve görüşmeler yapılmış, toplamda 438 sayfa veri incelenmiş, betimsel analiz ve içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Olumlu ve olumsuz sınıf iklimine sahip sınıflar genel olarak karşılaştırıldığında, öncelikle iki sınıf arasında belirgin benzerlikler ve bazı farklılıklar dikkat çekmektedir. Örneğin, “olumlu” sınıf iklimine sahip sınıfta sınıf ortamındaki “gürültü” oldukça önemli bir faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Öğretmenlere yönelik meslek lisesi gruplarında sınıf yönetimi becerilerini arttırmaya yönelik eğitimler verilebilir. Anahtar sözcükler: sınıf iklimi, meslek lisesi, öğretmen davranışları, örtük program. Abstract Teacher behavior is an important factor which determines the classroom climate, and even though classroom climate can affect the learning processes in a positive way it can also affect them in a negative way. The main goal of this study is to examine the relationships between the students and the teacher in two classrooms with a positive and a negative classroom climate at a vocational highschool with regard to hidden curriculum. In order to do that, classrooms with a positive and a negative classroom climate were determined using Student’s Perception of Classroom Climate (SPCC) Scale. In these classrooms the relationships between the students and the teacher were examined in terms of hidden curriculum. In both classrooms, indepth interviews and observations were conducted. Then, 438 pages of data were examined and descriptive and content analyses were done. When classrooms with positive and negative classroom climates were compared, some significant similarities and differences attracted attention. For example, “noise” appears as a very significant factor in the classroom with a positive classroom climate. In vocational highschool groups, classroom management training can be provided for teachers. Key words: classroom climate, vocational school, teacher behavior, hidden curriculum. Gönderilme Tarihi 06.11.2015 Kabul Tarihi 07.06.2016 * Bu çalışma Adnan Menderes Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri tarafından EGT11001 kodu ile desteklenen, Adil TÜRKOĞLU danışmanlığında yürütülen “Sınıf İkliminin Oluşması Sürecinde Örtük Program: Meslek Liseleri Üzerine Bir Araştırma” başlıklı Doktora tezinin bir bölümünden üretilmiştir. ** Yrd. Doç. Dr., Adnan Menderes Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, Eğitim Programları ve Öğretim ABD, meltemcengel@gmail.com *** Prof. Dr., Adnan Menderes Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, Eğitim Programları ve Öğretim ABD, aturkoglu@adu.edu.tr