Roczniki Akademii Rolniczej w Poznaniu – CCCLVIII (2003) Rocz. AR Pozn. CCCLVIII, Ekon. 2: 91-102 © Wydawnictwo Akademii Rolniczej im. Augusta Cieszkowskiego w Poznaniu, Poznań 2003 PL ISSN 1731-0261 MAGDALENA KOZERA, ZBIGNIEW GOŁAĝ UWARUNKOWANIA ZMIAN POZIOMU SPASANIA ZBÓĩ W POLSCE Z Katedry Ekonomiki Gospodarki ĩywnościowej Akademii Rolniczej im. Augusta Cieszkowskiego w Poznaniu ABSTRACT. In the article the macroeconomic conditions of demand and supply changes on the example of cereal and meat markets in Poland were presented. Then the changes of grains supply level and pay of their production, as well as the influence on other branch markets, especially meat market were analyzed. Key words: cereal market, grain production, consumption of grain, feeding of grain, prices relations Wstęp Rynek zbóĪ stanowi podstawowy segment rynku rolnego. Stan równowagi lub nie- równowagi jest istotny dla gospodarki ĪywnoĞciowej. Zmiany na tym rynku znajdują odzwierciedlenie na rynkach pasz, produktów mięsnych i innych, co okreĞla się efektem domina. Nawet pobieĪna analiza tego rynku wskazuje, Īe główną pozycją popytu jest zuĪycie krajowe, a podaĪy – zbiory gospodarstw zboĪowych. W latach 1989-2000, za wyjątkiem 1992 roku, Polska była importerem zbóĪ netto. Ujemne saldo zboĪowych obrotów zagranicznych wahało się na poziomie 1-3 mln ton ziarna i było porównywalne ze stanem zapasów na koniec kolejnych lat. Stanowi to 4-12% zuĪycia krajowego ogó- łem i wywiera istotny wpływ na poziom bezpieczeństwa ĪywnoĞciowego (Gołębiewski 1999). Liberalizacja zasad międzynarodowego handlu produktami rolnymi (Runda Urugwajska GATT), w tym zboĪami, nie uzasadnia oczekiwań wprowadzenia ograni- czeń importowych i znaczących preferencji dla polskich gospodarstw zboĪowych. Dzia- łania tego typu byłyby równieĪ niecelowe z uwagi na koniecznoĞć tzw. importu struktu- ralnego, tj. gatunków i odmian niezbędnych ze względów technologicznych przetwór- stwa podstawowego (mąki, pasze), a szczególnie pogłębionego (pieczywo dietetyczne, o przedłuĪonej trwałoĞci itp.) Poszerzenie zakresu ochrony produkcji krajowej nie wy- muszałoby ponadto poprawy efektywnoĞci oraz jakoĞci polskiego ziarna na potrzeby konsumpcyjne, paszowe, siewne i przemysłowe.