„Archeologia okresu nowożytnego w Karpatach polskich” – strona  Archeologia okresu nowożytnego w Karpatach polskich Krosno 2008 Michał Wojenka Zamek ojcowski w dobie nowożytnej 1. WPROWADZENIE Zamek w Ojcowie jest jednym z ciekawszych i najbardziej rozpoznawal- nych obiektów obronnych Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Położony na chętnie uczęszczanych szlakach turystycznych południowego odcinka tej wyżyny, odwiedzany jest rokrocznie przez tysiące turystów, którzy zapozna- jąc się z przyrodą i przeszłością Ojcowa dodatkowo upowszechniają jego hi- storyczny wizerunek (Gaś 1998). Interesujący nas zamek znajduje się w centralnej części miejscowości Oj- ców (ryc. 1) i położony jest na wyniosłym wzgórzu wapiennym, którego plateau szczytowe wznosi się średnio na 360 m n.p.m. 1 Wzgórze zamko- we, wyrastając z samego środka węższej w tym miejscu doliny Prądnika, przedziela ją na dwie części stanowiąc o strategicznym położeniu warowni ojcowskiej. Fakt ten dawno już został odnotowany w literaturze (Nowacki 1958, 3; Bogdanowski 1993, 152; Falniowska-Gradowska 1995a, 10; Bicz- -Suknarowska 2006, 255). Wieś Ojców położona jest w urokliwej Dolinie Prądnika, lewobrzeżne- go dopływu Wisły. Bieg tej rzeki stanowi główną oś tzw. Jury Ojcowskiej, wchodzącej w skład południowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochow- skiej. Teren ten, niezwykle urozmaicony pod względem krajobrazowym, utworzony jest przez zwarte bloki wapienia górnojurajskiego (Kondracki 1998, 254–255), ograniczone lekko falistą wierzchowiną, której średnia wy- sokość wznosi się na około 450 m n.p.m. (Partyka 2006, 10). Jedną z najbar- dziej charakterystycznych cech środowiska geograficznego Jury Ojcowskiej jest występowanie na zboczach dolin licznych skałek zbudowanych z gór- nojurajskich wapieni skalistych oraz obecność tzw. bram skalnych, utwo- rzonych w miejscach wylotu wąwozów do właściwego korytarza doliny (Gradziński, Gradziński 1994, 37). Na obszarze tym bardzo powszechnie 1 Najwyższe partie wzgórza w rejonie wieży sięgają wysokości 370 m n.p.m.