41 Cilt:11 • Sayı:1 • Mart 2012 DERLEME / REVIEW ABSTRACT Bladder carcinoma is among the most frequent cancer types es- pecially among men. Intravesical instillation of attenuated strain of Mycobacterium bovis, Bacillus Calmette-Guerin is the standard treatment of medium and high risk patients. It is thought that the effect is through stimulation of the immune system. Since, the use of live mycobacteria may yield to deathly side effects, intensive re- search is in progress to obtain more potent and less harmful treat- ment alternatives. Applications of mycobacteria together with other immunostimulants, use of genetically modified organisms, or use of nonpathogenic strains such as Mycobacterium phlei are examples to such researches. Cell wall is sufficient for antitumoral activity. Our research group investigated the immunostimulating activity of several cell wall subfractions of Mycobacterium phlei and showed that the heat stable, water soluble structures, instable to protein denaturating agents and do not contain DNA might be responsible for these effects. Next, immunostimulating activity of 88 mycobacteria strains were investigated and found out that 12 nonpathogenic, rapid growing strains might be an alternative to Mycobacterium phlei. Separation of the cell wall components of these strains by multidimensional HPLC and identification of the structures is in progress. The findings so far obtained resemble the findings obtained with Mycobacterium phlei. More detailed peptidomics and proteomics studies to isolate and characterize these structures may shed light on the mechanism of action of these components and lead to preparation of less harmful antitu- moral agents. Further study with animal models is also required to show the in vivo effects of these substances. Key words: Bladder tumor, mycobacteria strains, cell wall extract, immunostimulating activity, antitumoral drug preparation ÖZET Mesane kanseri özellikle erkeklerde en sık görülen kanserlerden bi- ridir. Mycobacterium bovis’in zayıflatılması ile elde edilen Bacillus Calmette-Guerin’in intravezikal uygulaması orta ve yüksek riskli va- kalarda standart tedavi yöntemidir. Mikobakterilerin bu etkilerini immün sistemi uyararak yaptıkları düşünülmektedir. Canlı miko- bakteri kullanımı ölüme kadar giden önemli yan etkilere yol açtı- ğı için daha etkili ve daha az zararlı tedavi arayışları yoğun bir şekil- de sürdürülmektedir. Mikobakterilerin diğer immünostimülanlarla birlikte uygulanması, genetiği değiştirilmiş suş kullanılması, pato- jen olmayan Mycobacterium phlei gibi yeni suşlarının araştırılma- sı bu arayışlara örnektir. Tedavi için canlı hücre yerine hücre duvarı preparatları uygulanmasının yeterli olduğu gösterilmiştir. Çalışma grubumuz da, Mycobacterium phlei hücre duvarının çeşitli alt frak- siyonlarının immünostimülan etkilerini incelemiş, sıcağa dayanık- lı, suda çözünen, protein denatüranları ile muameleye dayanıksız, DNA içermeyen yapıların bu etkilerden sorumlu olabileceğini öne sürmüştür. İkinci aşamada 88 mikobakteri suşunun immünostimü- lan aktivitesi incelenmiş, patojen olmayan, hızlı üreyen 12 yeni su- şun tedavide alternatif olabileceği görülmüştür. Bu suşların hüc- re duvarlarının çok boyutlu HPLC ile ayrıştırılma ve yapı analizi ça- lışmaları devam etmektedir. Elde edilen bulgular Mycobacterium phlei ile elde edilenlerle benzerlik göstermektedir. Daha ileri pep- tidomik ve proteomik araştırmaları ile etkin yapıların tamamen saf- laştırılıp tanımlanması sonucu mikobakterilerin tümör tedavi edici mekanizması daha iyi anlaşılabilir ve daha az yan etkili ilaçların ge- liştirilmesi mümkün olabilir. Hayvan modellerinde in vivo etkilerin gösterilmesi de ayrıca gerekmektedir. Anahtar kelimeler: Mesane tümörü, mikobakteri suşları, hücre duvarı ekstresi, immünostimülan aktivite, antitümöral ilaç geliştirilmesi Mesane kanser tedavisinde mikobakterilerin önemi Importance of mycobacteria in treatment of bladder tumor Dr. Esra Büber 1 , Dr. Selçuk Keskin 2 , Dr. N. Leyla Açan 1 1 Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı, Ankara 2 Acıbadem Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim Dalı, İstanbul İ statistiklere göre Türkiye’de mesane kanseri görülme sıklığı er- keklerde üçüncü, kadınlarda on üçüncü sıradadır (1). Diğer ülke- lerde de durum fazla farklı değildir. ABD’de mesane kanseri gö- rülme sıklığı erkeklerde prostat ve akciğer ve kanserinden sonra üçüncü sırada yer almaktadır. Kadınlarda ise görülme sıklığı daha az olup, on dördüncü sıradadır (2). Erkeklerde bu hastalığın daha fazla görülmesinin sebepleri sigara kullanımının daha fazla olmasına ve mesleki maruziyete bağlanabilir. Aynı istatistiklere göre mesane kan- serinden ölüm oranı ise, erkeklerde on birinci, kadınlarda on sekizinci sıradadır. Bu durum özellikle erkekler için mesane kanserinin önem- li bir kronik hastalık olduğunu ve yeni ilaç geliştirme zorunlulukları- nı vurgulamaktadır. İletişim (,): nla@hacettepe.edu.tr, nlacan@yahoo.com