54 http://www.millifolklor.com SÖZLÜ KÜLTÜR BELLEĞİNDE BİR DİVAN ŞAİRİNİN İZLERİ: CÖNKLERDE NÂBÎ Traces of Divan Poet in Oral Cultural Memory: Nâbî at Conks Dr. Mehmet GÜRBÜZ* ÖZ Cönkler ve mecmualar, daha çok edebî olmakla birlikte çok farklı alanlara ait malzemeyi, der- leme yöntemiyle bir araya getiren eserlerdir. Kütüphanelerde pek çok örneği bulunan bu eserler, ede- biyat araştırmalarının farklı alanları için önemli kaynaklardır. Şiir mecmuaları ve cönkler, edebiyat tarihine girmemiş pek çok şairi unutulmaktan kurtaran kaynak eserlerdir. Yine, şairlerin eserlerinin doğru metinlerinin oluşturulabilmesinde tenkitli yayın çalışmalarının en önemli başvuru kaynakları arasında yer alırlar. Diğer taraftan, oluşum süreçleri ve derleyicilerinin kimliği dolayısıyla, ilk elden, toplumun ihtiyaçlarına, ilgilerine, beğenilerine ilişkin ipuçları sunabilecek niteliktedir. Kimi zaman aksi yönde örnekler görülse de “cönklerin daha çok halk kültürüne, mecmualarınsa klasik kültüre ait birikimi yansıttıkları” ikri yaygınlık kazanmıştır. Ancak bu tür eserlerin içerikleri incelendiğinde, farklı geleneklere mensup şairler tarafından yine farklı kitleler için üretilmiş metinler olarak görülen iki edebî geleneğin, takipçileri tarafından nasıl aynı potada eritildiğini görmek mümkündür. Makale- mizde, bu duruma bir örnek olmak üzere, önde gelen divan şairlerinden Nâbî’nin cönklerde yer alan şiirleri araştırılacak ve elde edilen verilerden hareketle Nâbî’nin cönklere girme oranının ne olduğu, hangi şiirlerinin daha çok seçildiği, diğer şairlerle karşılaştırıldığında bu sonuçların nasıl yorumlan- ması gerektiği gibi sorulara cevap aranmaya çalışılacaktır. Ayrıca çeşitli cönklerde karşılaştığımız an- cak şairin Divan’ında bulunmayan şiirlerine yer verilecektir. Anahtar Kelimeler Divan Edebiyatı, Halk Edebiyatı, Sözlü Kültür, Cönk, Nâbî ABSTRACT Conk and magazines are works, but rather literary, that brings together many materials that belong to different areas with the method of compilation. They are important sources for literary works of all kind. For example, they are sources that save many poets, who do not take part in “literature histories”, from oblivion. Also, they stand as one of the most important references for critical text of “divans”. On the other hand, these can provide clues from irsthand about the society’s needs, interests, tastes by virtue of the identity of compilers and formation processes. Although it sometimes appears examples of the opposite direction, the idea, “Conk mostly relects folk culture, however magazines relect the accumulation of classical culture” has gained wide currency. When examined the contents of such works, however, it is possible to see how the two literary traditions melted in the same pot by their followers despite they are seen as the texts produced by the poets belonging to different traditions for the different masses. In this article, including an example of this situation, we study poems of one of the leading divan poets, Nâbî, at the conks, and we try searching for answers to questions on what is the rate of Nâbî to enter into conks, which poems of him is mostly selected, in respect to the data obtained, and how we should interpret these results when compared with other poets. In addition to, we introduce poems with appellative detected in various magazines which don’t exist in his Divan. Key Words Divan Literature, Folk Literature, Oral Culture, Conk (Ottoman miscellanies, poetry periodi- cals), Nâbî * Bozok Üniversitesi, Türk Dili Bölümü, drmehmetgurbuz@gmail.com