Turk Urol Sem 2011; 2: 325-30 325 Özet I Abstract Yaz›flma Adresi / Address for Correspondance: Yard. Doç. Dr. Ahmet Ali Sancaktutar, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim Dalı, Diyarbakır, Türkiye Tel: 0536 581 40 53 E-posta: aasancaktutar@gmail.com doi:10.5152/tus.2011.65 A-Perkütan nefrolitotomi (PNL) Vücut dışı şok dalgası litotripsi (SWL)’ye dirençli veya taş boyutu 2 cm üzerinde olan renal ve üreter üst kısım taşla- rının tedavisinde; perkütan nefrolitotomi (PNL) son yıllarda açık cerrahi karşısında hızla tırmanışa geçmiştir.(1) Yüksek taşsızlık oranı, kısa hastanede kalış süresi, postoperatif dö- nemde estetik görünüm kaygısına neden olmaması ve kabul edilebilir yan etki oranlarıyla, uygun hasta gruplarında artık ilk seçenek olarak yerini almıştır. Bunun sonucu olarak taş tedavisinde açık cerrahi oranı %5’in altına düşmüştür.(2-4) Perkütan renal cerrahinin en önemli aşaması toplayıcı sisteme giriş aşamasıdır. Bu aşamada ultrasonografi, bilgi- sayarlı tomografi ve floroskopi kullanılmaktadır.(5) Ancak en yaygın olarak kullanılan yol C-kollu floroskopik giriştir.(6) Gerek PNL gerekse üreteroskopi (URS), retrograd int- rarenal cerrahi (RİRC) gibi birçok endoürolojik girişim sıra- sında floroskopi kullanımı pratik uygulamanın ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. SWL sırasında taşın lokalizasyonu, yerleştirilen stentin yerinin belirlemesi, RİRC’de akses tüpün üreterden angajmanı sırasında, PNL sırasında giriş yerini belirlemesi, doğru dilatasyonun yapılması, kaliksiyel sistem- de taşın bulunması ve nefrostomi tüpünün emniyetli şekilde yerleştirilmesi floroskopi ile mümkün olmaktadır.(5, 7-9) Özellikle uzamış floroskopi kullanımı hem hasta için hem de girişimsel işlemi yapan ekip için radyasyon maruziyeti demektir.(10) Bu durum PNL sırasında C kollu floroskopi ünitesine yakın mesafede çalışan cerrahi ekibin ve hastanın tam bir standart radyasyondan korunma protokolü ile ko- runması zorunluluğunu getirmektedir. B-Radyasyon Radyasyon, yüksek hızda partiküllerin ve elektromanye- tik dalgaların ortamda yol alan enerjisi olarak tanımlanır. Mo- dern dünyada radyasyondan izole yaşamak artık mümkün olmamaktadır.(11) İnsanlar günlük yaşamda yıllık 2-3 mSv çevresel radyasyon dozuna maruz kalırlar.(5) Günümüzde, Perkütan nefrolitotomi (PNL), böbrek taşlarının tedavisinde kulla- nılan minimal invaziv bir cerrahi tekniğidir. Yüksek taşsızlık oranı, kısa hastanede yatma süresi ve kabul edilebilir yan etki oranları ile 2 cm’den büyük ve ESWL’ye dirençli böbrek taşlarının tedavisinde ilk sırada seçilmesi gereken bir yöntemdir. PNL sırasında güvenli ve doğru bir giriş yapmak başarıdaki esas noktadır. Bu amaçla ultra- sonografi, bilgisayarlı tomografi ve floroskopi kullanılır. Halen en sık tercih edilen yol floroskopi eşliğinde giriştir. PNL’nin yaygın kulla- nılmasıyla cerrahların, ameliyathane odası çalışanlarının ve hastala- rın radyasyona maruziyeti artmaktadır. Radyasyonun insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri ve korunma metodları iyi bilinmektedir. Ancak bu yöntemlerin kullanılması çok yaygın değildir. Bu yazıda temel radyasyon bilgileri ve PNL sırasında radyasyon güvenliği an- latılmıştır. Amacımız ürologların bu konuda dikkatlerini çekmektir. Anahtar kelimeler: Floroskopi, perkütan nefrolitotomi, radyasyon- dan korunma Percutaneous nephrolithotomy (PNL) is a minimally invasive surgical procedure for the treatment of renal stones. PNL is the treatment mo- dality that should be the first choice in the treatment of renal stones >2 cm with higher stone free rates, lower duration of hospital stay, and acceptable complication rates. The key to the success of any endourological procedure is the establishment of a safe and reliable percutaneous access to the renal collecting system. For this purpose, ultrasonography, computerized tomography, and fluoroscopy may be used. Primary fluoroscopic guidance for percutaneous access is still the preferred technique. The wide use of fluoroscopic guidance has increased the radiation exposure of urologists, patients, and oth- er operating room staff. The negative effects and protection methods of radiation on the human body are well-known. However, the uses of these methods are not very common. This article describes basic radiation knowledge and radiation safety during PNL. In addition, we aimed to increase the awareness of urologists in this regard. Key words: Fluoroscopy, percutaneus nephrolithotomy, radiation protection Perkütan Nefrolitotomide Floroskopi Kullanımı ve Radyasyondan Korunma The Use of Fluoroscopy and Radiation Protection During Percutaneous Nephrolithotomy Ahmet Ali Sancaktutar, Haluk Söylemez Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim Dalı, Diyarbakır ÜROLOJİDE PERKÜTAN GİRİŞİMLER PERCUTANEOUS INTERVENTIONS IN UROLOGY