KAPPADOK‹A BÖLGES‹’NDEN TAPINAK PLANLI B‹R ANIT MEZAR: KAYSER‹ - FELAH‹YE MEZAR ANITI SERDAR HAKAN ÖZTANER * Kayseri ili, Felahiye ilçesinin yaklaﬂ›k 7 km kuzeybat›s›nda, Kepiç kö- yüne 4.5 km mesafede yer alan yap›, vadiye bakan bir tepe üzerinde ku- zeydo€u-güneybat› do€rultusunda inﬂa edilmiﬂtir 1 . Büyük bölümü ayak- ta olan an›t›n bilimsel arkeolojik kaz›s› henüz gerçekleﬂtirilmemiﬂtir 2 . Yap› ilk olarak, 1907 y›l›nda Kappadokia bölgesini gezen H. Grégoi- re taraf›ndan genel tan›mlar› yap›larak, foto€raflar›yla birlikte Roum-Di- gin / Kerpiç Tap›na€› ad›yla yay›mlanm›ﬂt›r 3 . Grégoire’›n verdi€i bilgile- re ve foto€raflara dayanarak, yaklaﬂ›k yüz y›l önce toprak alt›nda olup gö- rülmeyen birçok yerin kaçakç›larca aç›€a ç›kar›ld›€› ve yap›n›n bu süreç- te çeﬂitli ﬂekillerde tahrip edildi€i anlaﬂ›lmaktad›r. Günümüzde de tahri- bat›n devam etmekte oldu€u görülmektedir 4 . * Yrd. Doç. Dr., Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Co€rafya Fakültesi, Arkeoloji Bölümü, Klasik Arkeoloji Anabilim Dal›, Ankara/TÜRK‹YE, oztaner@humanity.ankara.edu.tr 1 Barrington Atlas of Greek and Roman World, (ed. R. J. A. Talbert), Princeton, Oxford, 2000, Ha- rita 63, 64. 2 T.C. Kültür ve Turizm Bakanl›€›n›n izniyle, Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Co€raf- ya Fakültesi Arkeoloji Bölümü’nden, Prof. Dr. Fikri Kulako€lu baﬂkanl›€›nda yürütülmekte olan “Kayseri Yüzey Araﬂt›rmalar›” projesi kapsam›da Felahiye Mezar an›t›nda, 2009-2010 y›l- lar›nda, araﬂt›rma ve belgeleme çal›ﬂmalar› taraf›m›zca gerçekleﬂtirilmiﬂtir. Yap›n›n araﬂt›r›l- mas› s›ras›ndaki teﬂvik ve yard›mlar› için de€erli hocalar›m Prof. Dr. Kutlu Emre’ye, Prof. Dr. Fikri Kulako€lu’na ayr›ca Kültepe kaz› ekibine, yap›n›n mimari çizimlerini gerçekleﬂtiren mi- mar Elif Erdem Öztaner’e çok teﬂekkür ederim. 3 H. Grégoire, “Voyage dans le Pont et en Cappadoce”, BCH 33 (1909), s.46-51, lev.7-10. 4 Günümüze kadar büyük oranda ayakta kalabilmiﬂ olan yap›da özellikle son elli y›l içeri- sinde insan eliyle gerçekleﬂtirilen tahribat›n iyice artt›€›, define arayanlar›n, eski eser kaçakç›lar›- n›n hedefi oldu€u, ziyaret edenlerce yap›n›n tüm duvarlar›na isim ve tarihler kaz›narak yo€un bir tahribata maruz b›rak›ld›€› görülmektedir. Çevre halk›ndan edinilen sözlü bilgilere göre, 1990’l› y›llarda yap›n›n arka bölümü içerisinde, can›n› kaybetme pahas›na dinamit dahi patlat›l- m›ﬂt›r. Bugün yap›n›n geçen yüzy›l›n baﬂ›ndaki foto€raflar›nda yerinde sa€lam görülen al›nl›k penceresinin art›k yerinde olmad›€›, düﬂerek ikiye bölündü€ü, tonoz çat›y› destekleyen kemerin kilit taﬂ› da dahil üç kemer blo€unun parçaland›€›, birkaç parça sayesinde kemerin halen yerin- de kalabildi€i görülmektedir. Herhangi bir sars›nt› veya zaman içerisinde oluﬂacak bozulmalar sonucu kemerin y›k›lmas› an meselesidir. Kemerin çökmesi yap›n›n tonozundaki y›k›lmay› da be- raberinde getirecektir. Yap›n›n gelecek kuﬂaklara y›k›lmadan, ayakta ve daha iyi korunarak ka- labilmesi için gerekli olan restorasyon çal›ﬂmalar›n›n bilimsel altyap›s›n›n oluﬂturulmas›nda mi- mari belgelemesini ve araﬂt›rmas›n› yapt›€›m›z bu çal›ﬂma bir ilk ad›m niteli€i taﬂ›maktad›r. Belleten C.LXXVI, 24