5 th International Computer & Instructional Technologies Symposium, 22-24 September 2011 Fırat University, ELAZIĞ- TURKEY SANAL KİMYA LABORATUVARI GELİŞTİRİLME SÜRECİ DEVELOPMENT PROCESS OF VIRTUAL CHEMISTRY LABORATORY Zeynep TATLI Karadeniz Teknik Üniversitesi, TRABZON, TÜRKİYE zeynepktu@hotmail.com Alipaşa AYAS Bilkent Üniversitesi, ANKARA, TÜRKİYE alipasaayas@yahoo.com Özet: Bu araştırmanın temel amacı, 9. Sınıf kimya öğretim programı içerisinde yer alan kimyasal değişimler ünitesi kapsamındaki (yapılandırmacı öğrenme kuramı ve Tahmin-Gözlem-Açıklama stratejisi temel alınan) deneyleri konu alan etkileşimli bir sanal kimya laboratuvarı geliştirilme sürecinin tanıtılmasıdır. Belirtilen amaç doğrultusunda sanal kimya laboratuvarı yazılımının geliştirilmesi sürecinde takip edilen temel adımlar: kimya öğretmenlerinin ihtiyaçlarının belirlenmesi, sanal laboratuvarlar ve bilgisayar destekli kimya deneylerine ilişkin kaynakların taranması, içerik analizinin yapılması, deney senaryolarının oluşturulması, yazılımın geliştirilmesi, pilot çalışmanın yapılması, kimya ve bilgisayar destekli eğitim alan uzmanlarının görüşlerinin alınması aşamalarıdır. 2009-2010 eğitim öğretim yılında asıl çalışma kapsamında uygulanarak etkililiği değerlendirilen yazılımın öğretmenlerin üzerindeki yükü hafiflettiği, zamanın daha etkin kullanılması, yapılandırmacı öğrenme yaklaşımının uygulanabilmesi ve süreci planlı yönetme gibi pek çok açıdan alana katkı sağladığı tespit edilmiştir Anahtar Kelimeler: Sanal laboratuvar, kimya laboratuvarı, yazılım geliştirme Summary: The main aim of this study is to introduce to developing process of an interactive virtual chemistry laboratory was developed based on constructivist learning theory and Prediction-Observation- Explanation strategy sampling the experiments in the chemical changes unit in 9 th grade chemistry curriculum. Along with the determined research aim, the fundamental steps followed during the development of the virtual chemistry laboratory were: determining the needs of chemistry teachers, reviewing the resources related to virtual laboratories and computer assisted chemistry experiments, conducting content analysis, setting experiment flow scripts, developing the software, performing the pilot study, collecting opinions of chemistry and computer assisted education experts. It was determined that the software, applied as the main study in 2009-2010 educational year, contributes in many ways like alleviating the workload of the teacher, letting classes use time more efficiently, facilitating the application of the constructivist learning approach and providing opportunity to manage process deliberately Keywords: Virtual laboratory, chemistry, software development 1. GİRİŞ Teknoloji, pek çok uygulama alanında başarı ile kullanılmasına karşılık geniş öğrenci kitlelerine eğitim sunulmasında için tüm yeteneklerinin kullanılmadığı görülmektedir. Oysa günümüz teknolojisi ve bilgisayarların geldiği nokta göz önüne alındığında laboratuvarların yapı ve işleyişinin uygun programlar yoluyla bilgisayar ortamında yapay olarak canlandırılması ile sanal ortamda ve gerçeğe yakın doğrulukta sonuçların alınabileceği deneylerin gerçekleştirilebilmesi mümkündür (Grob, 2002; Özkul, 2004). Bilgisayara dayalı sanal benzetimlerin yer aldığı sanal laboratuvarlar, teorik bilgilerin beceriye dönüştürüldüğü eğitimsel amaçla kullanılan oldukça yeni bir teknolojidir. Geçmişi oldukça yeni olan sanal laboratuvarlar, fizik, kimya, biyoloji, tıp ve mühendislik ve askeri eğitim alanları başta olmak üzere uygulama gerektiren tüm bilim dallarında kullanılan alternatif bir öğretim yöntemidir (Kumar vd., 1998; Grob, 2002; SAVVIS, 2008; Jeschke vd., 2010). Sanal laboratuvarların matematiksel yapısı karmaşık olmasına karşılık, kullanıcılarına bu karmaşıklığı kullanım kolaylığı olarak geri yansımaktadır. Kullanıcıya esnek ve farklı disiplinleri bir arada sunan sanal laboratuvarlar sayesinde öğrenen ile öğreten arasındaki etkileşim, zaman ve mekan bağımlı olmaktan çıkarak 7 gün 24 saat erişilebilir hale gelir. Düşük maliyetli esnek öğrenme ortamları oluşur (Jeschke vd., 2010). Bu sayede neredeyse tüm altyapı ve kaynak kısıtlamaları ortadan kaldırılır. Soyut durumların