การแปล ในฐานะเครื ่องมือวิจัยทางภาษาศาสร์เชิงพรรณนา การพลิกแพลง และหลบ
เลี ่ยงทางภาษาซึ ่งประสบโดยนักภาษาศาสตร: กรณีศึกษา อูรักลาโว้ย
ยาก็อบ ไว เดอะโครต
บทคัดย่อ
การแปลเป็นเครื่องมือที่ใช้กันทั่วไปในงานวิจัยภาษาศาสตร์ทางภาคสนาม นักวิจัย ด้านภาษาศาสตร์อาศัยการ
แปลและผู ้แปลเพื่อค้นหา เปรียบเทียบ และสร้ างความคุ ้นเคยกับคาและไวยากรณ์ของภาษาเป้ าหมาย ระหว่าง
ทาการวิจัย ในช่วงเวลาที่ยังใช้ ภาษาภาคสนาม การแปลจะยังเป็นส่วนหนึ่งของวิธีการวิจัย ในการค้นคว้า
ภาษาที่มีต้นกาเนิดและลักษณะที่ดูเหมือนจะใกล้เคียงกับภาษาที่นักวิจัยรู ้ จักดี ความโน้มเอียงที่อาจจะทาให้
รู ้ สึกว่าควรแปลคาที่เกี่ยวเนื่องในภาษาเป้ าหมายด้วยคาพ้องเสียงในภาษาที่ นักวิจัยรู ้จักแล้วย่อมเกิดขึ ้นได ้
ความโน้มเอียงอันดังกล่าวนี ้อาจยิ่งทวีขึ ้น หากภาษานั้นเป็นภาษาที่กาลังใช้อยู ่ในระหว่างการวิจัยภาคสนาม
อย่างไรก็ตาม เมื่อใช้ภาษาภาคสนามที่มีความสัมพันธ์เคียงคู ่กับภาษาหรือภาษาถิ่นซึ่งกาลังค้นคว้า และเมื่อ
สภาวะ กับประเพณีแห่งการใช้ภาษาภายในกลุ ่มชาติพันธ์ ที่มีโลกทัศน์ผิดแผกแตกต่าง และที่มีความคิดเ ห็น
ทางวัฒนธรรมที่ไม่เหมือนกันเป็นหัวข้อของการวิจัย นักวิจัยจะต้องคานึงว่าประเด็นสอง ประการสุดท้ายจะ
ส่งผลกระทบต่อการใช้ภาษาภายในความสัมพันธ์ของภาษากับโลกธรรมชาติ และวัฒนธรรมของผู ้ใช้ภาษา ซึ่ง
ใช้ภาษาเพื่ออธิบายโลกในความเข้าใจของเขา ไม่ใช่โล กของเรา หรือแม้แต่โ ลก ดังนั้น เพื่อที่จะ ไม่เพียงแต่
สามารถเข้าใจอรรถศาสตร์ของภาษากลุ ่มชาติพันธ์ที่กาลังศึกษาอยู ่ได้ แต่ ยังเข้าใจบริบทการอ้างทางจิตวิทยา
สังคมและทางวัฒนธรรมด้วยเช่นกัน เครื่องมือการแปลคงต้องสละ เงื่อนไขบางประการ เพื่อที่จะเอามา
เปลี่ยนเป็นวิธีการแบบองค์รวม หรือเป็นวิธีการแบบสัญชาตญาณ
งานวิจัยที่ผู ้วิจัยได้ศึกษาค้นคว้าภาษาอูรักลาโว้ย และการพรรณนา ภาษาที่ออกมาเป็นผลงานของการวิจัยเรื่อง
นี ้ (De Groot 2012) สามารถเอามาใช้เพื่อยกตัวอย่างเงื่อนไขดังกล่าวนี ้ได ้ เนื่องจากมี ประวัติอันโดดเดี่ยว
ภาษาของชาวอูรักลาโวยจึงมีพื ้นฐานมาจากการเล่าเรื่องถึงและถ่ายความหมายเฉพาะเกี่ยวกับความเป็นจริงที่
แสนแตกต่างจากความเป็นจริงของผู ้พูดภาษามลายูชนิดอื่นๆ และของภาษานักจิจัยคนใดก็ตามที่ ความ
ใกล้เคียงของภาษาอูรักลาโว้ยกับภาษามลายูอื่นๆ อาจเป็ นประโยชน์ต่อนักวิจัยที่เข้าใจภาษาอินโดนีเซียหรือ
ภาษามาเลเซียได้ แต่ในขณะเดียวกันก็อาจเป็นอุปสรรคต่อการทาความเข้าใจความสัมพันธ์ของภาษากับความ
เป็นจริงและสัจจะในความหมายด้านปรัชญาภาษา บทความฉบบับนี ้จะแพร่ อาโลกนะว่า ในสถานการณ์
ดังกล่าว เครื่องมือการแปลทั่วไปแล ะโดยเฉพาะเครื่องมือการเปรียบเทียบกับภาษาใกล้เคียงควรจะเป็นส่วน
หนึ่งของระเบียบวิธีการทาวิจัยที่ถูกต้อง หรือว่าไม่ควรจะนาเครื่องมือดังกล่าวนี ้มาใช ้ในการทาวิจัยโดยเด็ดขาด