FEN EGiTiMiNDE ÖGRENCiLERiN GELişIMiNi DEGERLENDiRMEK içiN PORTFOLYO KULLANIMI ÜZERINE BIR INCELEME* AN INVESTIGATION ON USING PORTFOLlO FOR ASSESSING STUDENTS' DEVELOPMENT IN SCIENCE EDUCATlON Hünkar KORKMAZ** , Fitnat KAPTAN*** ÖZr:T: 13u çalışmanın amacı, fen eğitimine özgü bir port- folyo değerlendirme yöntemi geliştirmektir. Bu çalışmada, araştırmacılar portfolyonun amaçlarını ve öğrencilerin eği- tim programı içerisinde gelişimlerindeki değişiklikleri gös- termek için gerekli veri araçlannı oluşturmuştur.. Araştır- macılar öğrenciler tarafıııdan kullanılan performans kriter- leri, örnek formlar, kayıt tutma stratejileri geliştirmişlerdir. Geliştirilmiş doküman öğrenciler için, onlarııı kendi ilerle- meleri ile belirlenmiş olan standartları karşılaştırmak ve yansıtmak amacıyla bazı yansıtıcı formlar içermektedir. Bu çalışma 2001 -güz döneminde Beytepe ılköğretim Oku- lu 'nda uygulanmıştır. Bu çalışmaya 33 öğrenci ve onlann velileri ile fen bilgisi öğretmeni katılmıştır. Bu çalışmada kuBan ıJan metot niteliksel ve niceliksel metottur. Çalışma- nın sonuçları, portfolyo değerlendirme yönteminin fen eği- timinde nitelikli öğrencileri belirlemek, öğrenme ve öğret- me sürecini geliştirmek ve bilimsel gelişmeyi izlemek ama- cıyla kUııanılabileceğini göstenniştir. Anahtar Sözcükler: portfolyo değerlendirme, fen eği- timi, ilköğretim ABSTRACT: The purpose of this study was to develop a portfolio assessment method specific to science education. In this study, researchers set out the purposes of the portfo- !io and the data tools needed to show changes in the curri- culum of students development. Researchers developed a set of performance criteria, sample forms, record keeping strategies, to be used by students. The developed rubrics contain explicit reflective forms for students to reflect and compare on their own progress against dearly understoad standards. This study was implementcd in Beytepe Ele- mentary School in Pall 2001. thirty- three students and the- ir parents and their sciencc teacher was participated in this study. In this study both qualitative and quantitative met- hod were used. The results of study show the portfolio as- sessment method can be used to identify qualified students in science education, improve instruction and learnİng pro- cess and follow scientific development. Keywords: portfolio assessment, science education, elernentary school 1. GIRIŞ Değerlendinne, eğitimin aynlmaz bir parça- sıdır. Bütün öğretmenler öğrencilerinin ne öğ- rendiği ile ilgilidir ve onlann gelişimlerini takip edebilmek için uygun değerlendirme yöntemle- rini bulmak zorundadırlar. 1980 sonlan 1990 başlannda öğrencilerin okuldaki başanlanm ve performanslanm değerlendirme konusu, değer- lendirme reformu içinde genel bir düşünce ola- rak ortaya çıkmıştır. Yeni değerlendirme anla- yışı; güvenilir, perfonnans temelli, gerçekçi ve uygulanabilir özelliklere sahiptir. Bir öğrenme süreci içerisindeki öğrenciyi bir bütün olarak (performansadayalı) değerlendirme alternatifle- rinden birisi de portfolyo değerlendirmedir. Portfolyo değerlendirme, öğrencinin öğren- me süreci içerisindeki perfonnansımn ve başan- sımn kaydedilmesidir. Öğrenci ne öğrendi ve öğrenirken nasıl bir yol izledi? Nasıl düşündü? Nasıl soru sordu? Nasıl analiz etti? Bilgiyi nasıl yapılandırdı? Diğer insanlarla nasıl iletişim kur- du? Öğrenirken karşılaştığı güçlükler nelerdi? Herman, Aschbacher & Winters (1992)'e göre portfolyo öğrenciye ve başkalarına öğrencinin bir veya daha fazla alandaki başanlanm sun- mak, amaçlı olarak öğrenci çalışmalarımn top- lanmasıdır. t Bu ~alışımt 16-18 Eylül 2002 tarihleri arasında 0011J tarafından düzenlenen V. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresinde bildiri olarak sunulmuşlur. ** Dr., Hacetıepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü, Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim Dalı - Ankara *** Doç. Dr., Haceııepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü, Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim Dalı - Ankara