Akademik Bilişim 2011, 2-4 Şubat 2011 / İnönü Üniversitesi, Malatya 1 Dokuzuncu Kalkınma Planı ve Teknoloji Politikalarına Eleştirel Bir Bakış A Critical View on Technology Policies and Ninth Development Plan Meltem KURTOĞLU 1 , S. Sadi SEFEROĞLU 2 1,2 Hacettepe Üniversitesi, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü, Ankara meltemkurtoglu@hacettepe.edu.tr, sadi@hacettepe.edu.tr Özet: Türkiye’de bilim ve teknoloji konusunda politikaların belirlenmesi ve bu politikaların belirli bir plan çerçevesinde izlenmesi anlayışı planlı kalkınma dönemine geçişle birlikte işlevsellik kazanmıştır. İlk kez 1960lı yıllarda hazırlanmaya başlanan Kalkınma Planları ülkenin tamamı veya belirli bölgeleri için hazırlanmış olan kalkınma hedefleri doğrultusunda iktisadi, sosyal, bilimsel ve teknolojik hedeflere ulaşmak amacıyla yol gösterici olan planlardır. Şu anda, 2007-2013 yılları arasını kapsayan ve yeniliği benimsemiş ve bilgi toplumuna dönüşmüş bir Türkiye’nin hedeflendiği dokuzuncu kalkınma planı yürürlüktedir. Dokuzuncu kalkınma planı ile e-Dönüşüm Türkiye projesi başlatılmış ve e-devlet uygulamalarının yaygınlaştırılmasını hedefleyen planlar yapılmıştır. e-Dönüşüm Türkiye Projesinin başlatılması ile birlikte kamu hizmetleri sunumunda bilgi ve iletişim teknolojileri kullanımı giderek yaygınlaşmış, yurttaş ve işletmelerin bu teknolojiler konusundaki farkındalığı ve hizmet taleplerinde önemli gelişmeler yaşanmıştır. Bu çalışmada, dokuzuncu kalkınma planında belirlenen teknoloji politikalarına yönelik hedefler derinlemesine incelenerek, bugünkü gelinen nokta hakkında bilgi verilmektedir. Dokuzuncu kalkınma planının bilgi toplumuna dönüşen bir Türkiye‘yi hedeflediği görülmektedir. Ayrıca bilgi ve haberleşme teknolojilerinin yaygınlaştırılması, e-devlet uygulamalarının yaygınlaştırılması ve etkinleştirilmesi, AR- GE ve yenilikçiliğin geliştirilmesi çalışmalarının ön planda olduğu anlaşılmaktadır. Dokuzuncu kalkınma planı, değişimin çok boyutlu ve hızlı bir şekilde yaşandığı, rekabetin yoğunlaştığı ve belirsizliklerin arttığı bir döneme rastlamaktadır. Bu kapsamda Dokuzuncu Kalkınma Planının, “İstikrar içinde büyüyen, gelirini daha adil paylaşan, küresel ölçekte rekabet gücüne sahip, bilgi toplumuna dönüşen ve AB’ye üyelik için uyum sürecini tamamlamış bir Türkiye” şeklinde bir vizyon çerçevesinde uzun vadeli bir strateji (2001-2023) temele alınarak hazırlandığı söylenebilir. Bu anlayışla hazırlanan Dokuzuncu Kalkınma Planının AB’ye üyelik sürecine katkı sağlayacak bir temel strateji dokümanı olarak tasarlanmış olduğu görülmektedir. Bu noktada belirlenen bu hedeflerin ülkemizde uygulanabilirliği düşünülmeden AB’ye üyelik koşullarını karşılayacak şekilde hazırlanmış olmasının hedeflerin gerçekleştirilmesini zorlayacağı ileri sürülebilir. Anahtar Sözcükler: Kalkınma planları, teknoloji politikaları, bilim ve teknoloji politikaları, e-dönüşüm A Critical View on Technology Policies and Ninth Development Plan Abstract: In Turkey, science and technology policy formulation and monitoring of these policies within the framework of a specific plan gained functionality with the planned development period. Development Plans began to be prepared for the first time in the 1960s. These plans aim guiding the country in social, scientific and technological area. Today, ninth development plan is in prevail. This plan is different from other plans in some ways. For example, previous plans were prepared for a five year period but this plan was for prepared for seven years. Ninth development plan covers 2007-2012 years. In addition, e-Transformation Turkey Project was started with the ninth development plan. Plans for the dissemination of e-government applications also were made possible during this plan’s period. Through e-Transformation Turkey Project government services were widely offered by means of electronic platforms. Thus, the use of information and communication technologies (ICT) became popular in public