Teatr nr 12/2010 s. 68-69 Magdalena Zamorska Japoński taniec przemiany – butō w Polsce Preprint (wersja pełna) Taniec butō pojawił się w Polsce dzięki artystom japońskim i europejskim, którzy nie tylko prezentowali fascynujące, przerażające i przede wszystkim inspirujące spektakle, ale również dzielili się swoimi umiejętnoĞciami i wiedzą podczas warsztatów tanecznych. Ale żeby zakiełkować, ziarno butō potrzebowało żyznej gleby. W Polsce po roku 1989 scena tańca współczesnego rodziła się na nowo. Otwarcie granic umożliwiło artystom wymianę doĞwiadczeń z tancerzami z zagranicy poprzez udział w warsztatach master class i wizyty studyjne. RównoczeĞnie artyĞci spoza Polski zwrócili uwagę szerszej publicznoĞci na Ğwiatową popularnoĞć polskiego teatru fizycznego – treningu aktorskiego przedstawionego przez Jerzego Grotowskiego w kultowej pozycji Ku teatrowi ubogiemu. Techniki pracy z ciałem stosowane w treningu butō pod wieloma względami bardzo ten trening przypominają. Nie przypadkiem Daisuke Yoshimoto zaczął tańczyć butō w wieku czterdziestu lat obejrzawszy spektakl Apocalipsis cum Figuris Teatru Laboratorium. Można też Ğmiało odnosząc się do esencji butō przywołać specyficzny typ duchowoĞci obecny w rodzimej praktyce teatralnej. Dariusz Kosiński ukuł najbardziej przystające chyba okreĞlenieŚ polski teatr przemiany. Odnosi się ono do działań teatralnych na przecięciu Ğwiata widzialnego i niewidzialnego, których istotą jest całkowita metamorfoza protagonisty/aktora. Na granicy dwóch Ğwiatów sytuuje się również teatr Ğmierci Tadusza Kantora, dotykając problemu człowieka znajdującego się na granicy Ğwiatła i mroku, życia i umierania. FizycznoĞć treningu aktorskiego Grotowskiego, etos polskiego teatru przemiany i liminalnoĞć kantorowskiego teatru Ğmierci okazały się doskonałym podłożem dla tańca butō, którego sednem jest cielesnoĞć, transgresyjnoĞć i proces metamorfozy. Pierwotny język ciała Na polskiej scenie taniec butō pojawił się około dziesięć lat temu. Inicjatorką działań opartych na specyficznej dla butō filozofii ciała i umysłu była Sylwia Hanff. Poznawała tę formę uczestnicząc w mających miejsce podczas europejskich festiwali butō warsztatach i projektach scenicznych. W 2002 roku założyła Teatr Limen, którego mottem jest poszukiwanie autentycznego języka ciała i istoty fizycznej obecnoĞci performera. Trening stanowiący punkt wyjĞcia dla tworzenia form scenicznych obejmował wschodnie i zachodnie techniki pracy z ciałem, inspirowane dokonaniami antropologii teatru. Hanff pracowała nad