Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Volume 2/6 Winter 2009 ANNE-BABALARIN KIZ VE ERKEK ÇOCUKLARINA UYGULADIKLARI IDDET ÇERMEYEN DISIPLIN TEKNIKLERININ TÜRLERI VE SIKLIKLARI * THE PREVALENCE OF NON VIOLENT DISCIPLINE TECHNIQUES WHICH WERE APPLIED BY MOTHERS AND FATHERS Prof. Dr. Asude BLGN ** Yrd. Doç. Dr. Hülya KARTAL *** Özet Disiplin kelimesi düzenli bir yaamla eanlamlıdır ve çocua yaamını güvenli ve mutlu geçirebilmesi için yardım etmek amacını güder. Disiplin sözcüü, öretmek veya yönerge vermek anlamına gelen “disciplinaire” kelimesinden gelmektedir ve çocuun yeterlik, benlik kontrolü ve empati kazanabilmesini salayacak öretim ve bakım anlamında kullanılmaktadır. “Disiplin” ve “cezalandırma” çou kez benzer ekilde algılanmaktadır. Oysa disiplin, davranı deiiklii oluturmak için kullanılan yöntemlerin tümünü kapsamaktadır. Bu aratırmada ilköretim çaındaki çocuklara anne-babaları tarafından uygulanan iddet içermeyen disiplin tekniklerinin incelenmesi, türlerinin ve sıklıklarının belirlenmesi amaçlanmıtır. Bu amaçla anne ve babaların kız ve erkek çocuklarına yönelik kullandıkları bu davranılarının türleri ve sıklıı sorgulanmıtır. Aratırma Bursa’da bir ilköretim okulunun 1-2-3.sınıfındaki 151 örenciyle gerçekletirilmi; Mebert ve Straus’un (2002) gelitirdii Çatıma Çözme Taktii Ölçei Resimli Kart Versiyonu kullanılmıtır. Verilerin analizinde yüzde ve frekans deerleri hesaplanmıtır. iddet içermeyen bir disiplin teknii olarak kitap okumanın sık uygulanan bir teknik olmadıı (ortalama %10) ve olumlu tepkilerin daha çok “bazen” seçeneinde yııldıı söylenebilir. Yaptıı yanlıların nedenini açıklama oranlarına bakıldıında, kız çocuklarının yüzde 49’u annelerinin “sık sık” bu disiplin tekniini kullandıını bildirirken, erkek çocuklarının ise yüzde 40,7’si annelerinin bu teknii “asla” kullanmadıklarını bildirmektedir. Kız ve erkek örencilerinin büyük bir çounluu (ortalama %80) herhangi bir yanlı yaptıında anne ve babasının “bazen” odaya gönderdiini bildirmektedir. Anne-babalara çocuk eitiminde cezanın yan etkileri ve alternatif yollar anlatılmadıkça ceza uygulamasını azaltma çabaları yarım kalmı sayılacaktır. Anne-baba eitimi sanki bedensel cezanın en güçlü yöntem olduu, dierlerinin daha az güçlü olduu bu nedenle alternatif yöntemleri kullanmaları için anne-babaların ikna edilmesi gerektii varsayımını yansıtmaktadır. Anahtar kelimeler: Disiplin teknikleri, anne-baba, eitim * Çalıma VI. Ulusal Çocuk Kültürü Kongresi: Yaklaımlar, Yöntemler, Sorunlar, Çözümler. 13-15 Ekim, Ankara.Çalıma “VI. Ulusal Çocuk Kültürü Kongresi”nde bildiri olarak sunulmutur. ** Uluda Üniversitesi Eitim Fakültesi lköretim Bölümü, e-posta: asudebilgin@uludag.edu.tr *** Uluda Üniversitesi Eitim Fakültesi lköretim Bölümü, e-posta: hkartal@uludag.edu.tr