Tesisat Mühendisliği Dergisi  Sayı: 89, s. 50-57, 2005  Katı Yakıtlı Kazan Tasarımı ve Kazan Isıl Kapasite  Verimlilik Değerinin Deneysel Olarak Belirlenmesi  Abdullah YILDIZ*  Hüseyin GUNERHAN*  Özet  Bu çalışmada, katı yakıtlı kazan tasarımı yapılmış, kazan ısıl kapasite ve ısıl verimlilik değeri deneysel olarak belir- lenmiştir Kazan yanma odası ve güvenlik donanımları düşünülerek, TS EN 303-5 standardına uygun kazan tasarlan- mıştır. Deneylerde, alt ısıl değeri 28402 kJlkg olan ithal kömür kullanılmıştır Yapılan deneyler sonucunda kazan ısıl  kapasitesi 46.51 kW ve kazan ısıl verimi %77 11 olarak bulunmuştur.  Anahtar Kelimeler: Kalorifer Kazanı, Kazan tasarımı, Kazan ısıl kapasitesi. Kazan verimi  1. GİRİŞ  Türkiye'de linyit, maliyetlerinin düşük olması nedeni  ile konut ısıtılmasında özellikle düşük ve orta gelirli  kesimlerde yaygm olarak kullanılmaktadır. Düşük  kaliteli linyitlerin genelde bu yakıtlar için uygun ol- mayan yakma sistemlerinde yakılarak binaların ısıtıl- masında kullanılması hava kirliliğinin başlıca neden- lerinden birisidir. Hızlı ve plansız kentleşme nedeni  ile Türkiye'de bölgesel ısıtma yaygmlaşamamakta  ayrıca konut ısıtılmasında verimsiz ve kontrolü zor  olan küçük kapasiteli bireysel ısıtma sistemleri (sıcak  su kazanları, sobalar) kullanılmaktadır [1].  Türkiye'ye yüksek verimli kazanlar 1965 yılında  girmiştir [2]. Aycık [3] yarım silindirik kazanda  yaptığı çalışmada, kazan ısıl veriminin, yükleme za- manı aralığı azaldıkça arttığını gözlemiştir. Yarım  saatlik yükleme zamanı ile yapılan deneylerde  %76.1 olan verim, yükleme zamanının bir saat, bir  buçuk saat, iki ve iki buçuk saate çıkmasıyla, verim- deki düşüşler sırasıyla; %3.5, %12.7, %16.9 ve %23  olmuştur. Çalışma sonunda kazan yükleme zaman  aralığının iki saat olmasının gerektiğini önermiştir.  Yıldırım [4] yarım silindirik kazanda Tunçbilek lin- yiti kullanmış, deneyde toplam 60 kg linyit yakılmış  ve deney sonunda kazan ısıl verimini %71.46 olarak  hesaplamıştır. Atalay [5], yarım silindirik alev du- man borulu kazanda ithal kömür yakmıştır. Yaptığı  :  Ege Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makına Mühendisliği Bolumu  50