Ulusal Jeomorfoloji Sempozyumu – 2010 11-13 Ekim – Afyon Kocatepe Üniversitesi Alçak Kıyılarda Kıyı Kenar Çizgisi Problemi Hüseyin TUROĞLU İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Ordu Caddesi, No: 196, Eminönü-İstanbul. turogluh@istanbul.edu.tr Özet Farklı elemanlardan oluşan alçak kıyılar, kıyı dinamiklerinin etkilerinin belirgin olarak görüldüğü geçiş zonlarıdır. Kıyı elemanlarından biri Kıyı Kenar Çizgisidir. Kıyı kenar çizgisi; kıyıyı kara tarafından ve deniz tarafından sınırlar. Kara üzerindeki kıyı kenar çizgisinin belirlenmesi özellikle geniş kumsalları olan alçak ve basık kıyılarda daima önemli bir problem olmuştur. Bu problemin çözümünde kurulan komisyonların hazırladıkları teknik raporlar esas alınmaktadır. Bu çalışmada kıyı elemanlarının jeomorfolojik tanımlamaları yapılarak, Kıyı Kenar Çizgisi konusuna jeomorfolojik perspektifte yaklaşılmıştır. Çalışmada, hem konunun temel esasları özetlenmiş, hem de Sakarya ili, Kaynarca İlçesi kıyılarından örnekleme yapılarak teorik ve uygulama birlikte verilmeye çalışılmıştır. Kıyı Kenar Çizgisi kıyı doğal kaynağının korunmasındaki çok önemli unsurdur. Zira hatalı kıyı kenar çizgisi belirlemeleri kıyı tahriplerine, kıyı doğal kaynağının korunamamasına, sürdürülebilir kullanımından uzaklaşılmasına neden olmaktadır. Kıyılar kamuya açık, devlet hüküm ve tasarrufunda olan ve korunması gereken doğal alanlardır. Kıyıların bu nitelikleri öncelikle sınırlarının belirlenmesi ile anlam kazanır. Bu belirlemenin doğru yapılması ise jeomorfolojik bir birim olan kıyı ve elemanlarının ayrıca bu kapsam içindeki Kıyı Kenar Çizgisi belirlemelerinin jeomorfolojik tanımlamalara ve analizlere dayandırılması ve uygulanmasına bağlıdır. Anahtar Kelimeler: Kıyı, Kıyı kenar çizgisi, jeomorfoloji, doğal kaynak, Kıyı Kanunu. Shore edge line problems on low coastal lands Abstract low-coastal zone, consisting of different elements, is a transition zone where has been seen the effects of coastal dynamics as significantly. One of the coastal zone elennts is the Shore edge line. Shore edge line borders to shore both land side and sea side. Determination of shore edge line, particularly on low-coastal zone with wide beaches, has always been a major problem. For solving this problem, technical reports prepared by multidicipliner commissions are taken into consideration. In this study, It has been aimed that both to define the geomorphologic units in low-coastal zone and to approach the shore edge line in geomorphological perspective. For this purpose, the basic principles of the subject are summarized as well as theoretical and application samples are given from the district of the Kaynarca beach county in Sakarya city. Shore edge line is very important elements to the protection of coastal natural resources. Incorrectly identified shore edge lines have caused to destructions of the coast, to loss of coastal natural resources, to away from sustainable use. Coasts where are open to public use and under control and save of state, should been protected as natural areas. These attribute of coasts make sense with determination of the borders of low-coastal zones. To correct determination of the borders of coasts, to identificate the coastal compenents as well as shore edge line should been anaysed and based on geomorphological principles and applications. Key words: Coast, Shore edge line, Geomorphology, Natural resources, Coastal law. 206