Fontes Archaeologici Posnanienses Vol. 48 Poznań 2012 Research on the rock art in the Dakhleh Oasis (Western Desert, Egypt). Site 06/09 Badania nad sztuką naskalną w Oazie Dachla (Pustynia Zachodnia, Egipt). Stanowisko 06/09 Paweł Polkowski 1 , Michał Kobusiewicz 2 Wstęp Badania sztuki naskalnej w Oazie Dachla sięgają lat 30. XX wieku, kiedy to Hans Alexander Winkler odkrył szereg stanowisk we wschodniej części Oazy i dokonał pierwszej periodyzacji petroglifów w tym rejonie (Winkler 1939). Po II wojnie światowej studia nad sztuką naskalną wznowiono dopiero na przeło- mie lat 70. i 80., kiedy to Anthony Mills rozpoczął badania tworząc Dakhleh Oasis Project (DOP). W ramach DOP powołano do życia Petroglyph Unit – jednostkę, której zadaniem jest praca badawcza nad sztuką naskalną Oazy. Jej pierwszym kierownikiem w latach 1985-2004 był prof. Lech Krzyżaniak, który wraz z dr Karlą Kroeper skupił swoje wysiłki głów- nie na badaniach petroglifów we wschodniej części Oazy (Krzyżaniak 1986; 1987; 1990; 1991; 1992; 1993; 1994; 1999; 2001; 2004; Krzyżaniak, Kroeper 1985; 1990; 1991). Od 2004 roku Petroglyph Unit kierowany jest przez prof. Michała Kobusiewicza, a badania terenowe obejmują przede wszystkim cen- tralną część Oazy (Kuciewicz, Jaroni, Kobusiewicz 2006; 2008; 2010). W lutym 2011 roku odbył się kolejny sezon badań terenowych, w których brali udział prof. M. Kobusiewicz, E. Kuciewicz, E. Jaroni oraz P. Polkowski. Misja organizowana była przez Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW w Warszawie przy współudziale Muzeum Archeolo- gicznego w Poznaniu. Niniejszy artykuł jest spra- wozdaniem z badań prowadzonych przez autorów na stanowisku 06/09, położonym na zachód od tzw. Painted Wadi (por. Kuciewicz, Jaroni, Kobusiewicz 2006; 2008; 2010). Stanowisko 06/09 Stanowisko 06/09 zostało zlokalizowane podczas prac terenowych w 2009 roku. Jednym z celów eks- pedycji w roku 2011 było dokładne zadokumento- wanie występującej tam sztuki naskalnej. Petroglify pokrywają podłużne piaskowcowe wzgórze o długo- ści ok. 40 m, szerokości ok. 13 m. i wysokości ok. 10 m (Ryc. 1). Dżebel zorientowany jest niemal idealnie na linii północ-południe, a jego stok łagodnie opada w kierunku południowym. Północna strona wzgó- rza kończy się stromą ścianą i to właśnie ta strona charakteryzuje się największą koncentracją rytów. Podczas inwentaryzacji petroglifów wydzielono 37 paneli z rytami, warto mieć jednak na uwadze, że jest to podział arbitralny, tak więc sztuka naskalna na kilku panelach mogła w istocie stanowić kon- ceptualną całość. Wzgórze jest silnie zerodowane, wiele fragmentów skały odpadło niszcząc petroglify. Proces ten postępuje, stąd silna potrzeba dokładnej dokumentacji sztuki naskalnej, która ze względu na warunki klimatyczne narażona jest na zniszczenie. Motywy sztuki naskalnej i ich datowanie Wśród odnalezionych petroglifów znajdują się przykłady zarówno prahistorycznej, historycznej, 1 mgr Paweł Polkowski, Muzeum Archeologiczne w Poznaniu, ul. Wodna 27, 61-781 Poznań, e-mail: ppolkowski@o2.pl. 2 prof. dr hab. Michał Kobusiewicz, Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Ośrodek Studiów Pradziejowych i Średniowiecznych, ul. Rubież 46, 61-612 Poznań, e-mail: mkobus@man.poznan.pl.