ADİGELERDE ȋÇERKESLERDEȌ ZEXES ȋZEK(ESȌ TOPLANT)LAR)N)N EVLİLİĞE ETKİSİNİN ARAŞT)R)LMAS) * İlbey DÖLEK** ÖZET Bu çalıĢmada KahramanmaraĢ ili, merkez ilçede yaĢayan Çerkeslerin zekhes adlı geleneklerinin evliliğe olan etkisinin araĢtırılması amaçlanmıĢtır. ÇalıĢma çerkes kültüründeki zekhesin gençler üzerindeki olumlu ya da olumsuz etkisinin araĢtırılması üzerinde yoğunlaĢmıĢtır. Bu süreçte zekhesin geçmiĢten günümüze nasıl farklılaĢtığını incelemek amacıyla farklı yaĢ gruplarıyla mülakatlar yapılmıĢtır. AraĢtırmada zekhes geleneğinin evliliğe olan etkisi üzerinde durulmuĢ, Khabze adlı toplum kurallarına göre evliliğin oldukça ciddi bir müessese olduğu ve bu kurallara bağlı olarak çerkeslerde endogami (grup içi evlilik) yapıldığı için boĢanmanın yok denecek derecede az olduğu saptanmıĢtır. Zekhes toplantıları sadece arkadaĢlık kurma amaçlı değildir, akrabalık iliĢkilerini geliĢtirmek için de yapılmaktadır. Bu toplantılarda sohbet etmenin yanı sıra oyunlar oynanmakta ve bu oyunların kurallarına uymayanlara cezalar verilmektedir. Anahtar kelimeler: zekhes, çerkes, kültür, gençlik ve evllilik * Bu çalıĢma, 2010-2011 Eğitim ve Öğretim yılında Çukurova Elektrik Anadolu Lisesi öğrencilerinden Rabia Karaca ve Pelin Üstündağ tarafından yazarın danıĢmanlığında Tübitak Ortaöğretim Proje YarıĢmasına Sosyoloji dalında katılmıĢ ve Adana Bölgesinde Sosyoloji dalında üçüncülük ödülü almıĢtır. **Felsefe Grubu Öğretmeni, Çukurova Elektrik Anadolu Lisesi, KahramanmaraĢ, Dinler Tarihi doktora öğrencisi, Erciyes Üniversitesi, Kayseri