Tomasz Ferenc Uniwersytet Łódzki, Katedra Socjologii Sztuki Polscy artyĞci migranci w wielkich metropoliach (Londyn, Nowy Jork). Studium socjologiczne 1. Badanie polskiej emigracji artystycznej Emigracja – dobrowolna lub wymuszona stanowi istotny fragment historii polskiego narodu. Losy poszczególnych emigrantów, doĞwiadczenia grup i pokoleniowych formacji społecznych układają się w skomplikowaną mozaikę, na której krzyżuje się wiele linii i ujawnia się ogromna różnorodnoĞć. Od pokoleń nasz kraj był i wciąż jest systematycznie opuszczany przez swoich mieszkańców. Powody tych wyjazdów były bardzo różne, choć co należy podkreĞlić dominujące były i nadal są czynniki ekonomiczne, a zaraz po nich wymienić należy czynniki polityczne. Ucieczka od biedy, poszukiwanie lepszych warunków życia oraz różnorakie represje polityczne zmuszały kolejne pokolenia Polaków do emigracji. Często obie te przyczyny wzajemnie się wzmacniały. Obok dwóch głównych przyczyn mamy cały szereg innych motywacji i okolicznoĞci sprzyjających podjęciu decyzji o wyjeździe. Emigracja stała się także doĞwiadczeniem kolejnych pokoleń polskich artystów. Obecnie poza Polską żyje i tworzy wielu rodzimych twórców. Reprezentują oni różne pokolenia i odmienne były ich losy oraz przyczyny wyjazdów. Są wĞród nich artyĞci znani, tacy którzy odnieĞli sukces, ale są i tacy którzy nie zaistnieli w szerszym obiegu sztuki, a których twórczoĞć pozostaje znana niewielkiemu kręgowi odbiorców. W tym projekcie badawczym nie poszukiwano jedynie artystów, którzy odnieĞli sukces, zaistnieli poza granicami Polski lub zbudowali mocą i pewną pozycją artystyczną w kraju pochodzenia. Poszukiwano ludzi, którzy zajmują się sztuką, choć często muszą podejmować rozmaite inne prace zarobkowe, niezbędne do tego aby się utrzymać i normalnie funkcjonować. Nie zmienia to jednak faktu, że osoby te pozostają artystami. Marian Golka Ğwiadomy kłopotów, jakie sprawia zdefiniowanie tego, kto jest artystą, odwołując się rozważań wielu autorów, w tym tak wpływowych jak P. Bourdieu, F. Znaniecki, czy A. Osęka proponuje następujące rozwiązanieŚ „artystą jest człowiek zajmujący się działalnoĞcią twórczą o indywidualnym charakterze, znamionującą biegłoĞć, a przy tym wskazującą zaangażowanie talentu, wyobraźni i innych cech osobowoĞci, która to działalnoĞć pełni swoistą funkcję społeczną,