CİZRE VE ÇEVRESİNDE KÜRTÇE MEVLİDLER VE MÜZİKAL OLARAK GÜNÜMÜZDE İCRA EDİLİŞ TARZLARI 1 Mehmet TIRAŞCI* Günümüz İslam dünyasında, en önemli dini ritüel icralarından biri mevlidlerdir. Hemen her İslam toplumunda bir gerçeklik olarak varlığını sürdüren bu mevlidler üzerinde birçok araştırma yapılmasına rağmen, ülkemizin doğusunda bulunan mevlidler ciddi bir bilinmezlik içerisindedir. Son iki yıldır Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgesinde yaptığımız araştırmalar neticesinde, özellikle son yıllarda çok sayıda mevlid yazıldığını ve icra edildiğini öğrendik. Bunlardan tespit ettiğimiz kadarıyla Türkçe’den başka dillerde icra edilmekte olan mevlidler, yirmisi Kürtçe, altısı Zazaca ve biri Arapça olmak üzere toplamda yirmi yedi kadardır. Bu tebliğimizde Şırnak ve özellikle Cizre’de icra edilen veya burada yazılan yedi mevlid, bunların merasimleri ve müzikal icrası üzerinde duracağız. Anahtar kelimeler: Mevlid, Kürtçe, Mûsikî, Dini Ritüel, Şırnak, Cizre. In Cizre And Its Environs Kurdish Mevlids And As Musical Execution Today; In İslamic world of today, Mevlids are one of the most religious rituals. Although a lot of research on these as a reality that has existed in almost every İslamic society, mevlids to the east of the country is in a serious uncertainty. Southeastern and Eastern Anatolia region of the last two years as a result of our research, especially in recent years, we have learned mevlid written and is being executed. Which is being conducted as far as we found them mevlid languages other than Turkish, twenty-seven with a total of twenty Kurdish, six of the Zaza language, and Arabic is one. In my notification, I will focus on the execution of their ceremonies and musical in mevlids of Sirnak and especially Cizre performed. Key words: Mevlid, Kurdish, music, religious rituals, Sirnak, Cizre. A. Giriş İslam devletinin kurulması ve gelişmesi ile insanların kültür ve sanat hayatında büyük değişimler meydana gelmiştir. İnsanın içindeki güzeli arama duygusu ile ortaya çıkan sanatlar, çeşitli şekillerde zuhûr etmiş ve bu gerçekleşirken içinde bulunduğu ortamlardan da etkilenmiştir. Hiç şüphesiz, Hz. Peygamber ve ümmetin ona olan sevgisi, İslam sanatlarını etkileyen ve bu sanatlara kaynaklık eden en mühim unsurlardandır. İslam edebiyatında da, Hz. Peygamber konulu birçok eser vücûda gelmiştir. Hilye, muhammediyye, siyer, şefaatname, şemail ve mevlid bunlardan sadece birkaçıdır. 1 Bu Tebliğ 14-15 Nisan 2012 tarihinde, Uluslararası Bilim, Düşünce ve Sanatta Cizre Sempozyumunda sunulmuştur.