1 Araçsal Ağlar K.Kaan Sevimli, Müjdat Soytürk Deniz Harp Okulu, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Đstanbul ksevimli@dho.edu.tr, msoyturk@dho.edu.tr Özet: Tasarsız (ad hoc) ağların bir parçası olan Araçsal Ağlar Vehicular Ad Hoc Networks – VANET olarak bilinir. Son yıllarda yaanan teknolojik gelimelerin neticesinde bu alanda çalımalar hızlanmıtır. Araçsal Ağlar, hayat kurtarma ve trafik akıını düzenlemeye yönelik gelitirilmi ağlardır. Sabit bir altyapıya ihtiyaç duymadığı gibi sistem perfomansını arttırmaya yönelik olarak hücresel ağ altyapısını ve yolkenarı birimleri gibi sabit altyapıyı da kullanabilir. Diğer tüm ağlar da olduğu gibi Araçsal Ağlarda da ağ bağlılığı çok önemlidir. Bu bildiride, Araçsal Ağların kullanım alanları, kullandığı teknolojiler, literatürde yer alan problemler ve çözüm yöntemleri irdelenmektedir. Ayrıca farklı mimaride ki Araçsal Ağlar’ın (yol kenarı birimi ve hücresel ağ altyapısı kullanan) avantajları ve dezavantajları açıklanmaktadır. Yapılan incelemeler neticesinde, ağ performansını iyiletirmeye yönelik öneri ve yapılan çalımalar sunulmutur. Anahtar Sözcükler: Araçsal Ağlar, DSRC, Sakla-Taı-Gönder, VANET, Tasarsız Ağlar. Vehicular Networks Abstract: Vehicular Networks which is part of the Ad Hoc Networks is known as Vehicular Ad Hoc Networks – VANET. Studies in this area have been expedited related to recent technological advances. Vehicular Networks has been developed aiming to regulate traffic and save life. Though it is infrastructureless, it may access infrastructure of cellular networks or may use Road Side Units to increase the performance of the system. As in other type of networks, network connectivity is of high importance in vehicular networks. In this paper, applications of vehicular networks, the technology that it use, problems and proposed approaches in the literature have been examined. In addition, the advantages and disadvantages of vehicular networks of different architecture (road side units and those which use cellular infrastructure) have been explained. Current studies and approaches subject to improve the performance of the system have been presented. Keywords: Vehicular Networks, DSRC, Store Carry Forward, VANET, Ad Hoc Networks. 1. Giri Son yıllarda Araçsal Ağlar (Vehicular Ad Hoc Networks - VANETs) alanında çalımalar ve uygulamalar hızla geliim göstermektedir. Đlk uygulamalar güvenliğe yönelik olsada, ticari alanlardaki uygulama çalımaları hızlanmıtır. Güvenliğe yönelik uygulamalar; yol yardımı (navigasyon, erit ihlali), yol bilgisi (hız limiti, yol çalıması yapılan mevki), uyarı mesajları (trafik tıkanıklık ve kaza bilgisi) olarak örneklenebilir. Bu uygulamalarda gecikme çok önemlidir ve ilgili araçlarla gerçek zamanda iletiim kurulmalıdır. Bir kaza veya ani fren yapıldığında bu bilgi anında gönderilerek çevredeki araçların kaza yapmaları önlenebilir. Fakat kaza sonrasında uyarı amaçlı gönderilecek yol tıkanıklık bilgisi/trafik durumu gecikme toleranslı olabilir. Ticari uygulamalar tamamiyle sürücünün ve yolcuların konforuna yönelik uygulamalardır. Yolculuk esnasında, internet eriimi, reklamlar (yol üzerinde bulunan benzin istasyonları, alı veri merkezleri, restoranlar tarafından araçlara yapılan yayınlar), araçlar arası mesajlama bu tür uygulamalara örnektir. Ticari alandaki uygulamaların güvenlik alanındaki uygulamaları kısıtlamaması / engel olmaması esas alınmalıdır. Bunu sağlamak için güvenlik uygulamalarına öncelik atamak veya farklı fiziksel kanalları kullandırmak çözüm olabilir. Ayrıca, Araçsal Ağların uygulama alanlarındaki farklılıklara göre ihtiyaç duyduğu servis kalitesine (Quality of Service – QoS) ihtiyaçları da farklılıklamaktadır. Uygulamaların detaylı bir ekilde sınıflandırılması Bölüm 2’de yer almaktadır. Araçsal Ağlar‘ın en büyük avantajı ağ altyapısına gerek duymayan tasarsız (ad hoc) doğası nedeniyle çok kolay ve hızlı bir ekilde kurulabilmesidir. Bu özelliği sayesinde kritik durumlarda (deprem, sel baskını..vb.) alternatif bir iletiim ağı olarak da kullanılabilir. Đkinci bölümde, Araçsal Ağ uygulamaları anlatılmaktadır. Üçüncü ve dördüncü bölümlerde, Araçsal Ağ karakteristikleri ve özellikleri, beinci ve takip eden bölümlerde kullanılan teknoloji ve yöntemler anlatılmaktadır. Yapılan çalımalar onuncu bölümde sunulmutur. Son bölüm sonuçlara ayrılmıtır.