Zeszyty Naukowe PWST im. Solskiego w Krakowie nr 5/2013 s. 19-24 Magdalena Zamorska Butō-fu. Obraz w umyśle, obraz w ciele [19] 1 Taniec butō powstał w Japonii w drugiej połowie dwudziestego wieku. Choć „narodził się w Japonii, jego oddziaływanie jest międzynarodoweś butō ma potencjał znoszenia barier i zwalczenia dyskryminacji” 2 , twierdzi Akira Kasai, japoński tancerz i choreograf butō o międzynarodowej sławie. Transkulturowy potencjał butō uwidacznia się w uniwersalnoĞci psychosomatycznego treningu. źsencją butō jest transformacja. Proces bezustannych przekształceń na poziomie cielesno-umysłowym stanowi rdzeń Ankoku butō (czyli tańca najgłębszego mroku), klasycznego butō stworzonego przez Tatsumiego Hijikatę. „Jego podstawowym załoĪeniem było to, Īe oĪywiający ciało duch przekształca się w inne formy bytu pozostawiając pustą skorupę ciała, która reaguje na bodĨce zewnętrzne (…). PoniewaĪ butō jest indywidualną formą wyrazu, nie posiadającą uniwersalnej postaci, waĪne jest, by kaĪdy tancerz butō odnalazł rzeczywistoĞć, w jakiej ciało Īyje w danej chwili – odkrył własną formę istnienia” 3 . A zatem „pustka” pojawiająca się w wyniku odrzucenia własnej toĪsamoĞci wypełnia się fragmentami rzeczywistoĞci. ĝwiat zewnętrzny za pomocą obrazów mentalnych jest wprowadzany do wnętrza opróĪnionego ciała i wraz z nim przekształca się. DoĞwiadczenie transformacji pojawia się w butō na obu etapach działań artystycznych: w praktyce treningowej oraz praktyce scenicznej. W praktyce treningowej mamy do czynienia z transformacją będącą celem procesu wewnętrznego tancerza/performera, natomiast na etapie praktyki scenicznej celem staje się symultanicznoĞć doĞwiadczenia przemiany u tancerza i widza. Przed tancerzem butō stoi zadanie wzbudzenia w widzu empatii neurofizjologicznej. Co czynią tancerze, [20] by uruchomić proces transformacyjny widza? Stosują okreĞlone strategie obecnoĞci scenicznejś poprzez często radykalne działania cielesne ujawniają przed widzami swój – intensywny, mający miejsce tu- i-teraz – proces przemiany wewnętrznej. Jednak w tym miejscu chciałabym – by nie odbiegać od podstawowego problemu, czyli funkcjonowania obrazów mentalnych w tańcu butō – powrócić do procedur i praktyk stosowanych podczas treningu. 1 Numery stron w oryginalnym wydaniu. 2 A. Kasai, http://131.252.115.23/news/akira-kasai-five-day-butoh-workshop-psu-july-26-30, 23.11.2011. 3 A. Tachiki, Absolute Butoh, „ballet international/aktuell tanz”, nr 11, 1999.