Tücaum V. Ulusal Coğrafya Sempozyumu,16–17 Ekim 2008. Ankara, Bildiriler Kitabı Türkiye’de Antroposen Döneminde Doal Çevre Bozulmasını Etkileyen Antropojenik Faktörler Impacts of Antropogenic factors on Land Degradation during Antropocene in Turkey Recep Efe, Abdullah Soykan, sa Cürebal, Süleyman Sönmez Balıkesir Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Corafya Bölümü Özet Bu çalımanın amacı Türkiye’de Antroposen (insan çaı) döneminin balaması ve antropojenik biyomların oluumuna etki eden faktörlerin belirlenmesidir. Antroposen biyomların olumasında etkili en önemli faktör doal bitki örtüsünün tahribi, toprak erozyonu ve bunların sonucu ortaya çıkan arazi bozulmasıdır. Bu amaç dorultusunda önce son 300 yılda Türkiye’de meydana gelen doal ortam bozulması ve nedenleri ile ilgili literatür taraması yapılmı ilgili kaynaklar incelenmitir. Son 70 yıllık dönemde meydana gelen deiim hava fotoları ve uydu görüntüleri yardımı ile çalıılmıtır. Ayrıca, Türkiye’de son 25 yılda yaptıımız çalımalar bitki örtüsünün tahribi ve arazi bozulmasının boyutlarını tespit etmemize önemli bir katkı salamıtır. Literatür ve saha çalımalarına dayalı inceleme sonucu insanın doal ortam üzerindeki etkileri belirlenmi güncel durum ortaya konmutur. Türkiye’nin insan etkisi ile ortaya çıkan güncel durumu bilgisayar ortamına aktarılmı ve ArcGIS Desktop yazılım kullanılarak antropojenik biyomlar haritası oluturulmutur. Elde edilen verilerden son iki yüzyılda Türkiye’de doal ortamın önemli ölçüde deitii, bitki örtüsünün tahrip olduu, toprak erozyonu ile birlikte arazi degredasyonunun hızlandıı belirlenmitir. Bu sonuçlar bize doal biyomların %85’inin antropojenik biyomlara dönütüünü, bu deiimin 20. yüzyılda daha belirgin ve özellikle 1950’lerden sonra çok daha etkili olduunu göstermektedir. Anahtar kelimeler: Antroposen, Türkiye, doal ortam, antrom, insan etkisi, arazi kullanımı. Giri 1995 yılında ozon tabakasıyla ilgili aratırmasıyla Nobel ödülü alan Paul Crutzen, Eugene F. Stoermer ile Antroposen adı verilen yeni bir çaın baladıını belirten ilk makaleyi yayımlamıtır (Crutzen ve Stoermer 2000). Bununla birlikte pek çok doa ve yer bilimci aynı görüü savunmaya balamı ve antroposen terimi literatüre girmitir (Crutzen 2002, Crossland 2005; Andersson et al. 2005).