Kultura i Edukacja 2012, nr 3 (89) ISSN 1230-266X Radoslaw Kossakowski Uniwersytet Gdański Tomasz Szlendak, Dominik Antonowicz Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu PIŁKA NOŻNA W UŚCISKU RYNKU? SPOŁECZNE KONSEKWENCJE KOMERCJALIZACJI FUTBOLU W NARRACJACH KIBICÓW LECHII GDAŃSK ORAZ FC TWENTE Sport – podobnie jak większość dziedzin życia społecznego – został w ostatnich trzech dekadach ulega intensywnemu procesowi komercjalizacji, stając się przed- miotem licznych studiów, badań i publikacji 1 . Już podczas Igrzyskach Olimpijskich w Los Angeles w 1984 roku utworzono specjalne stanowisko dla menadżera, od- powiedzialnego za komercjalizacje imprezy i zapobiegnięcie sytuacji, w której zwiększy się zadłużenie miasta 2 . Igrzyska olimpijskie, jako sportowa impreza o naj- dłuższej tradycji, sięgającej aż do VIII p.n.e. stały się współcześnie wydarzeniem 1 Zob. A. Brown, A. Walsh, Not for Sale: Manchester United, Murdoch & the Defeat of BSkyB, Edinburgh 1999; R. Giulianotti, Sport Mega Events, Urban Football Carnivals and Securitised Com- modification: he Case of the English Premier League, „Urban Studies” 2011, No. 15; R. Giulianotti, R. Robertson, Globalization and Football, London 2009; A. King, New Directors, Customers, and Fans: he Transformation of English Football in the 1990s, „Sociology of Sport Journal” 1997, No. 14; A. King, he End of the Terraces, Leicester 1998; P. Millward, he Global Football League Transnatio- nal Networks, Social Movements and Sport in the New Media Age, Basingstoke 2011; R. Parry, Liver- pool FC in the Global Football Age [w:] Passing Rhythms: Liverpool FC and the Transformation of Football, J. Williams (red.), Oxford 2001. 2 Z pewnością miała tutaj znaczenie historia letnich IO w Montrealu w 1976 roku. Kanadyjskie miasto jeszcze przez wiele lat spłacało długi zaciągnięte na poczet tego sportowego „święta”. Rick Gruneau w analizie igrzysk w Los Angeles posłużył się nawet zwrotem: „he Hamburger Olympics”. Zob. R. Gruneau, Commercialism and the Modern Olympic Games [w:] Five-Ring Circus – Money, Power and Politics at the Olympic Games, A. Tomlinson, G. Whannel (red.), London 1994.