SADRUDDÎN‐İ KONEVÎ’NİN ÜÇ HALÎFESİ: FAHRUDDÎN‐İ IRÂKÎ, MUEYYİDÜDDÎN‐İ CENDÎ VE SAÎDÜDDÎN‐İ FERGÂNÎ İbrahim KUNT Özet Bu çalışmada, XIII. yüzyılda Türkiye Selçukluları Devleti’nde yaşayan Sadruddîn‐i Ko‐ nevî’nin yanında yıllarca eğitim gören Fahruddîn‐i Irâkî, Müeyyidüddîn‐i Cendî ve Saîdüddîn‐i Fergânî’nin hayatları ve eserleri araştırılmıştır. Bir çok mürit ve ilim adamı yetiştiren Sadruddîn‐i Konevî’nin vefatından sonra yerine halîfe bırakıpbırakmadığı konusunda elimizde herhangi bir belge olmadığı halde, Fah‐ ruddîn‐i Irâkî, Müeyyidüddîn‐i Cendî ve Saîdüddîn‐i Fergânî’nin hayatları ve eserleri araştırıldığında, Konevî’nin vefâtından sonra onun halîfesi gibi davrandıkları anlaşılmak‐ tadır. Fahruddîn‐i Irâkî, bugünkü İran’ın Irak sınırı yakınında batı bölgesinde yer alan Heme‐ dan şehrinden; Müeyyidüddîn‐i Cendî, bugünkü Kazakistan’ın Cend şehrinden; Saîdüddîn‐i Fergânî ise bugün Özbekistan sınırları içerisinde bulunan Fergana bölgesin‐ dendir. Memleketlerini terk ederek Türkiye Selçuklularının başkenti konumunda bulunan Kon‐ ya’ya gelip Sadruddîn‐i Konevî’nin derslerinden istifade eden bu kişiler onun vefatından sonra da birbirlerinden ayrılmamış, Anadolu’da kalmak için mücadele etmişler ama uzun yıllar süren Moğol baskısına dayanamayarak o dönemdeki önemli ilim merkezle‐ rinden biri olan Şam’a giderek hayatlarının geriye kalan kısmını orada geçirmişlerdir. Bu makalede araştırılan üç kişi, Konevî’nin en çok eser veren üç öğrencisi olmaları ve diğer müritler üzerinde etkili olduklarının Türkiye Selçukluları döneminde kaleme alınan menâkıb ve tarih kitaplarında belirtilmesi nedenleriyle önemlidirler. Anahtar Kelimeler Türkiye Selçukluları, Sadruddîn‐i Konevî, Fahruddîn‐i Irâkî, Müeyyidüddîn‐i Cendî, Saîdüddîn‐i Fergânî SADRUDDÎN‐I KONEVÎ’S THREE CALIPHATES: FAHRUDDÎN‐I IRÂKÎ, MUEYYİDÜDDÎN‐I CENDÎ AND SAÎDÜDDÎN‐I FERGÂNÎ Yrd. Doç. Dr., Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü Öğretim Üyesi, Konya/Türkiye. ibrahimkunt@yahoo.com TARİHİN PEŞİNDE ‐ULUSLARARASI TARİH ve SOSYAL ARAŞTIRMALAR DERGİSİ‐ Yıl: 2013, Sayı:9 Sayfa: 181‐205 THE PURSUIT OF HISTORY ‐INTERNATIONAL PERIODICAL FOR HISTORY AND SOCIAL RESEARCH‐ Year: 2013, Issue: 9 Page: 181‐205