TURİZM İŞLETMELERİNDE DEĞERLEME FAALİYETLERİ Yrd. Doç. Dr.İge Pırnar Tavmergen Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Turizm İşletmeciliği Bölümü 1. İŞLETME DEĞERLEME FAALİYETLERİNE GENEL BİR BAKIŞ 1.1. İşletme Değerleme Kuruluşları Günümüzde işletme değerleme faaliyetlerinin önemi, işletmelerin yatay birleşme ve dikey birleşme konularında verimliliğin arttırılması, sahiplik ve ortaklık faaliyetlerinin kontrol fonksiyonunu gerçekleştiren kişilerden ayrılması (sahiplik ve kontrol işlemlerinin farklı tarafından gerçekleştirilmesi), hızla değişen faktör maliyetleri, artan küresel rekabet koşulları, döviz ve oranları gibi sabit olmayan koşulların varlığı, sermaye pazarındaki değişiklikler, hisse sahiplerinin yönetimde artan bilgi ve katılımları ile değerlemeye karşı artan ilgileri sonucunda artmıştır (Copeland, Koller ve Murrin, 1990). ABD’nde uygulamada değerleme faaliyetleri ya kişisel olarak, yada küçük veya büyük ölçekli değerleme işletmeleri tarafından gerçekleştirilmektedir. Ayrıca, profesyonel olarak değerleme ile uğraşan firmaların bağlı olduğu bazı organizasyonlar bulunmaktadır. Bunlardan başlıcaları aşağıda sıralanmıştır (Smith G., 1988); American Society of Appraisers (Amerikan Değerleme Derneği): Uluslararası bir organizasyondur, değerleme yönetimi, değerleme eğitimi, işletme değerleme, makine ve ekipman, kişisel mülk, kamu hizmeti yapan kuruluşların değerlemesi ve teknik değerleme konularında yazılı sınav sonucu sertifika vermekte ve her 5 senede bir sertifikanın yenilenmesi şartı aramaktadır. American Institute of Real Estate Appraisers (Amerikan Gayrı Menkul değerleme Enstitüsü): Temel eğitimsel ve deneysel gereklilikleri ve kapsamlı kurs dersleri ile sınavlarını başarı ile tamamlayanlar üye olabilirler. Society of Real Estate Appraisers (Gayrı Menkul Değerleme Derneği): 17.000 üyesi vardır. Yeterlilik gerektiren eğitim, tecrübe, kurs ve sınavların tamamlanması şartı ile üyelik hakkı sağlarlar. The Canadian Institute of Chartered Business Valuators or Institut Canadien des Experts en Evaluation d'Enterprises (Kanada Yetkili İşletme Değerlemecileri Enstitüsü): 200'ü tam üye olmak üzere 400 üyesi vardır. Üyeler işletmelerin ve hisse senetlerinin değerlemesi konusunda uzman olarak çalışmaktadırlar. Appraisal Institute of Canada or Insttitut Canadien des Evaluateurs (Kanada Değerleme Derneği): 1938 yılından beri faaliyette bulunmakta olan ve 6200 üyesi bulunan ulusal bir kuruluştur. Organizasyon üyeliklerinde genel olarak dikkat edilmesi gereken noktalar şunlardır; Derleme