dr Rafał Czachor Dolnośląska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Techniki w Polkowicach r.czachor@dwspit.pl Stosunki polsko-białoruskie w latach 2004-2011 R. Czachor, Stosunki polsko-białoruskie [w:] M.S. Wolański ȋred.Ȍ, Polityka zagraniczna Polski w latach 2004- 2011, Polkowice 2013, s. 263-278, ISBN 978-83-61234-61-6 Stosunki polityczne Rzeczypospolitej Polski z Republiką Białoruś na tle kontaktów z innymi wschodnimi sąsiadami wyróżniają się stosunkowo niską aktywnością. Wydawałoby się, że wspólne polsko-białoruskie dziedzictwo historyczne i kulturowe sięgające czasów ) Rzeczypospolitej, brak znaczących konfliktów na gruncie narodowym stanowią podwaliny pod trwałe i intensywne stosunki dwustronne. Na tl e dużo trudniejszych, obarczonych balastem historycznym i geopolitycznym relacji polsko-rosyjskich czy polsko-ukraińskich stosunki z Białorusią nie zanotowały jednak spektakularnych wydarzeń i istotnych przełomów, pozostając jednym z największych wyzwań dla polskiej polityki wschodniej. Stosunki polsko-białoruskie w latach ʹͲͲͶ-2011 wpisują się w panującą od dwóch dekad w relacjach bilateralnych atmosferę dużych oczekiwań i nadziei, cyklicznych konfliktów i kolejnych rozczarowań. Po transformacji ustrojowej i uzyskaniu suwerenności przez państwa byłego bloku socjalistycznego Polska i Białoruś dokonały odmiennych wyborów geopolitycznych, obrały różne drogi budowy państwa. Władze Rzeczypospolitej Polskiej od czasu wyboru pierwszego demokratycznego rządu Tadeusza Mazowieckiego niezmiennie deklarowały włączenie kraju w procesy zachodzące w zachodniej części kontynentu europejskiego, wolę wstąpienia do Unii Europejskiej oraz Sojuszu Północnoatlantyckiego. Stopniowe osiąganie tych celów, akcesja do NATO w ͳͻͻͻ roku i Unii Europejskiej w ʹͲͲͶ roku, sprawiło że władze Polski mogły dokonać podsumowania osiągnięć w polityce zagranicznej oraz określić jej dalsze kierunki, z uwzględnieniem specyfiki i możliwości wynikających z członkostwa w UE i NATO. Władze Republiki Białoruś, po trwającym do końca lat ͻͲ. okresie dążenia do budowy wspólnego państwa rosyjsko-białoruskiego, od początku XXI wieku dokonywały reorientacji polityki zagranicznej kraju, odchodząc od ścisłego politycznego i gospodarczego uzależnienia od Rosji w kierunku tak zwanej wielowektorowości, wyrażającej się w postulacie wzmocnienia białoruskiej suwerenności, równoważenia politycznych wpływów Wschodu i Zachodu oraz budowie strategicznych sojuszy z takimi państwami jak ChRL, Wenezuela i )ran 1 . W praktyce od dekady postępowanie Białorusi ma na celu powstrzymywanie rosyjskich dążeń do ściślejszego związania gospodarczego i politycznego obu państw. Po wielu latach patronowania autorytarnemu reżimowi Aleksandra Łukaszenki, Kreml z gwaranta stabilności Białorusi przekształcił 1 Szerzej m.in.: W. Szadurskij, Princip mnogowektornosti wo wnieszniej politikie Biełarusi [w:] A. W. Rusakowicz (red.), Probliemy wnieszniej politiki i biezopasnosti: Biełarus’ -Pol’sza: istorija i perspektywy sotrudniczestwa, Minsk 2009, s. 37-38.