Genel Tıp Derg 2002;12(4) Konstipasyonlunun değerlendirilmesi-Kaplan ve ark 159 Konstipasyonlu hastanın değerlendirilmesi Mehmet Kaplan 1 , F.Çiğdem Kaplan 2 , Mustafa N.Atabek 1 1 Kırıkkale Devlet Hastanesi Genel Cerrahi Servisi, Kırıkkale 2 T.C. Sağlık Bakanlığı 3 No.lu Sağlık Ocağı, Kırıkkale Amaç: Bu makalede, defekasyon bozuklukluklarının değerlendirilmesinde sözkonusu yaklaşımların ve zorlu boşaltma ile seyrek dışkılama sebeplerinin neler olduğu tartışılmaktadır. Ana bulgular: “İdyopatik” orijinli ve uzun süreli konstipasyon yakınması olan hastalarda sorun gerçekten sanıldığından daha büyüktür. Konuya ilgi duyan uzmanların soruna ışık tutacak çalışmalar yapmalarına rağmen, elde edilen bilgilerin çoğu ya yetersiz veya çelişkilidir. Çoğu zaman bu sorunlar ince veya kalın barsağa ait motilite bozukluğu ya da pelvik taban hastalığına bağlı bir boşaltım sorunu ile karşımıza çıkar. Sonuç: Belli bir sıra ile takip edilecek yaklaşımlarla ve uygun fizyolojik testlerle dışkılama bozukluğunun sebebi bulunabilir. Anahtar kelimeler: Konstipasyon, etyoloji, tedavi Evaluation of the patient with constipation Purpose: This article is designed to outline an approach to the evaluation of defecation disorders and define the etiology of either difficult evacuation or infrequent stools. Main findings: The magnitude of the problem in patients who have sustained a long-standing history of constipation of “idiopathic” origin is great. Enthusiastic physicians report studies designed to shed light on the problem, but much of the information is incomplete or contradictory. Usually these problems are caused by either a motility disorder of the colon or small bowel, or an outlet problem due to a pelvic floor disorder. Results: An orderly series of steps will be provided to help to define the appropriate physiological tests needed to define the etiology of the defecation disorder. Key words: Constipation, etiology, treatment Genel Tıp Derg 2002;12(4):159-163 Defekasyon bozuklukları sık karşılaşılan bir problemdir ve bu nedenle zorlu boşaltma ya da az sayıda dışkılama gibi defekasyon sorunlarının nedenlerini araştırma ve uygun tedavinin seçimi doktor için önemli bir tıbbi uygulamadır. Bu sorunlar çoğu zaman ya kolon ve ince barsaktaki motilite bozukluğu ya da pelvik taban hastalığına bağlı, uygulanması gereken tedavinin verilmesini sıkıntıyla karşılamalarına neden olacak kadar rahatsız edici sorunları vardır. Kesin tanıya ulaşana dek çıkıştaki bozukluklara bağlıdır. Bu hastaların çoğunun; yaşam kalitesini bozan ve uygun basamaklarla yapılacak testlerin sonucunda değerlendirmelerin doğru sırayla yapılması gerekmektedir. Genellikle tetkikler ilk Yazışma adresi: Dr. Mehmet Kaplan, Kırıkkale Devlet Hastanesi Genel Cerrahi Servisi 71100, Kırıkkale. E-posta: meplan69@hotmail.com başta kolay ve invazif olmayanlarla başlar, daha sonra karmaşık ve pahalı olanlarla devam edilir (1,2). Toplumun yaş ortalaması yükseldikçe konstipasyon ve diğer işlevsel kolorektal hastalıklara bağlı şikayetlerle acil servise başvuran hasta sayısı da artmaktadır. Bu nedenle bu tür hastaların değerlendirilmesinde kullanılabilecek temel bir planın olması gerekmektedir (3). Normalin ne olduğu tam olarak anlaşılamadığından konstipasyonun tarifi de tam olarak yapılamamıştır. Tuvalet alışkanlığında değişiklik, gaitanın boşaltılmasında zorluk ya da gaitada katılaşma sorunu olan hastalar konstipe olarak kabul edilir. Yedi gün içinde üçten az dışkılama, dışkılama sırasında aşırı ıkınma (her dört dışkılamadan en az birinde) ve gaitada taşlaşma şiddetli konstipasyonun işaretleridir (4,5). Kontinans ve defekasyon, otonom ve santral sinir sisteminin düz ve çizgili kaslar üzerine olan etkisi