Organik Kanatlı Besleme* Arda YILDIRIM 1 Hasan ELEROĞLU 2 ÖZET: Gelişmiş ülkelerde sağlıklı beslenmeye olan duyarlılığın artması ve hayvansal gıda güvenliğinin sağlanması insanları organik hayvansal ürünlerin tüketimine yöneltmiştir. Konvansiyonel üretimde besleme ve yetiştiricilik konusunda karşılaşılan bazı olumsuzluklar getirilen kısıtlamalar birlikte organik üretimde daha fazla yaşanmaktadır. Organik üretimin temelini hayvan refahı oluşturmaktadır. Tüy çekme ve kanibalizm gibi davranışların temelinde aminoasit ya da mineral bakımından dengesiz, düşük protein düzeyi rasyonların da bulunduğu bilinmektedir. 2015 yılı itibariyle Türkiye’de organik kanatlı yeminin %95’nin organik sertifikalı olması koşulu dengeli rasyon oluşturabilme (özellikle amino asit düzeyini sağlama) ve yem hijyeninin korunmasındaki ciddi zorlukları beraberinde getirmektedir. Organik kanatlı beslemede karma yemleri oluşturan yem hammaddelerin kalitesi, miktarı ve veriliş şekilleri ile izin verilen katkı maddeleri kanatlı sağlığını önemli derecede etkilemektedir. Kaliteli kanatlı ürünleri üretimin sağlanabilmesi için hayvanın muhtelif fizyolojik evrelerindeki besin madde gereksinimleri, organik olarak üretilmiş ve içerikleri ile yarayışlılıkları çok iyi bilinen yem ham maddelerinden karşılanması gerekmektedir. Hayvan refahı dikkate alınarak ekonomik üretim için beslemede karşılaşılan sorunların ortadan kaldırılabileceği dengeli ve yeterli organik rasyon hazırlama ve yem ham maddelerin geliştirilerek üretilmesi gibi konular irdelenmiştir. Anahtar kelimeler: Organik hayvancılık, kanatlı, organik besleme, yem, katkı maddesi Organic Poultry Feeding ABSTRACT: Many people have led to the consumption of organic animal products in the event that the increase in sensitivity to a healthy diet in developed countries, and maintaining the safety of food of animal origin. Feeding and breeding in conventional production are emerged some of the negative effects and also it is more in organic production with new restrictions. Organic production is based on animal welfare. On the basis of behaviors such as feather-pecking and cannibalism known to be low in protein level of rations and unbalanced in terms of amino acids or minerals. As of 2015, organic poultry feed provided the appropriate conditions that will be 95% organic certified in Turkey and therefore, to create a balanced ration and feed hygiene in protecting brings serious challenges. Fodder supply of organic poultry feed raw materials that make up the quality, quantity and issue forms a significant effect on the health of the poultry additives permitted. The quality of the feed raw materials that constituent diets, quantity, feed supplying form and permitted feed additives significantly affects the health of poultry. Different physiological stages of the animal's nutritional requirements in order to ensure production of quality poultry products must be met from organically produced and very well-known with the contents of feedstuff digestibility. In this study, the problems encountered in feeding can be eliminated while performing economic production with considering animal welfare, following that balanced and adequate organic ration formulations and issues such as improving the production of feed raw materials are discussed. Keywords: Organic animal breeding, poultry, organic feeding, feed, feed additives GİRİŞ Organik hayvancılık; yüksek kaliteli, sağlıklı ve risksiz ürünler talep eden tüketici kitlesine yönelik, çevre dostu üretim teknikleriyle kontrollü ve sertifikalı olarak gerçekleştirilen bir üretim faaliyetidir. Organik çiftliklerde kavramsal ve uygulamalı olarak hayvanların sağlıklı olması, hayvan haklarına uygun davranma ve bu hayvanların refahı önemlidir. Organik hayvan yetiştiriciliğinde toprak, bitki, hayvan ve insanlar arasında bir uyum vardır. “Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik” kapsamında Organik yetiştiricilikte etlik piliçlerin kesim yaşı 81 gün olarak belirtilmiştir. Yumurta yönlü piliçler 18 haftalık yaştan daha büyük olmalıdır. Etlik civcivler organik hayvansal üretime alındıkların 3 günlük yaştan daha büyük olmamalıdır (1). Organik kanatlı beslenmesinde hayvanların türü, yaşı, verim yönü, metabolik ve fizyolojik açıdan besin madde ihtiyaçların dikkate alındığı dengeli ve yeterli organik yem, yem katkı maddeleri, mera ve yemleme teknikleri kullanılmaktadır. Organik çiftliklerde hayvanların beslenmesinde kullanılan organik yemler iyi kalitede ve besleyici özellikte olmalıdır. Ayrıca hayvanların bakımı, barınakları, aydınlatma, temizlik, yemlerin kalitesi verime büyük ölçüde etkili olmaktadır. Organik Kanatlı Üretimin Temeli, Yem Temini ve Kanatlı Besleme Kuralları Organik tavuk eti ve yumurta üretimi için gereksinim duyulan hayvan materyali, civciv veya yarka olarak, organik üretim yapan damızlık işletmeden veya organik üretim için kabul edilebilir bir damızlıkçı işletmeden temin edilmelidir. Organik kanatlı üretime yönelik organik, çevre koşullarına adaptasyon kabiliyeti yüksek olan ve hastalıklara dayanıklı ırklar seçilir. Bunun için o bölgeye adapte olmuş yerli ırklar ve melezlerine öncelik verilmelidir. Nitekim yerli, melez ya da yavaş gelişen genotiplerin ileri aşamalarda %100 organik karma yemlerle optimum besin madde ihtiyaçlarının karşılanabileceği araştırmalara gereksinim vardır. Tavukçuluk Araştırma Dergisi 11 (1): 29-33, 2014 Basılı ISSN:1302-3209 - Çevrimiçi ISSN:2147-9003 www.turkishpoultryscience.com Ankara Tavukçuluk Araştırma İstasyonu * Bu çalışma Ulusal Tarım Kongresi-2013’de sunulmuştur. 1 Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Zootekni Bölümü, 60240 Tokat 2 Cumhuriyet Üniversitesi, Şarkışla Aşık Veysel MYO, 58400 Şarkışla/Sivas