297 • KIŞ 2014 / SAYI 68 297-302 bilig Yayın Değerlendirme / Book Reviews Lars Johanson (2002). Türk Dili Haritası Üzerinde Keşifler. çev. N. Demir ve E. Yılmaz. Ankara: Grafiker Yayınları. Süer Eker  İskandinav Türkolojisi, Orhun Yazıtlarını bulan, çözen ve ilk yayımlayan, böylelikle Türkolojinin yeni boyutlar ve derinlik kazanmasını sağlayan güçlü bir okuldur. Danimarkalı Thomsen, baba oğul Grønbech’ler; Finlandiyalı Aalto, Castrén, Heikel, Paasonen, Ramstedt, Räsänen Türkoloji tarihinin önemli isimleridir. Raquette, Jarring, Collinder vd. bilim adamlarıyla İskandinav ve dünya Türkoloji dünyasında önemli payı bulunan İsveç Türkolojisi ise, ülkemizde, özellikle Jarring’in Doğu Türkçesi üzerine yaptığı An Eastern Turki-English Dialect Dictionary (1964) adlı çalışmayla tanınır. İsveç, Türkolojinin yanı sıra Sinoloji ve İranistik alanlarında da önemli dilciler yetiştirmiştir. Avrupa’nın en uzak coğrafyalarından birinde yer alan bu nüfusça nispeten küçük ülkenin, Asya coğrafyasını ve halklarını kuşatan yüksek bilgi birikimine sahip araştırmacılarının, Doğu bilimleri içinde okul niteliği kazanan başarıları dikkat çekicidir. İsveç Kralı XII. Charles’ın (Demirbaş Şarl) Osmanlılara sığınmak zorunda kaldığı Poltava Savaşı’nda (1709) Ruslara esir düşen İsveçli subay Philipp Johann von Strahlenberg’in, Sibirya’da esarette kaldığı uzun yıllar boyunca aldığı notlardan oluşan Avrupa ve Asya’nın Kuzeyi ve Doğusu 1 adlı eseri, Türkolojideki alan araştırmalarının ilklerindendir. Ünlü Alman gezgin Messerschmidt tarafından da görülen Yenisey Yazıtları, ilk kez Strahlenberg’in bu eseriyle bilim dünyasında tanınmıştır. Strahlenberg, aynı zamanda bölgedeki Türk halkları hakkında bilgi veren ilk batılı araştırmacılardandır. Türkoloji, Strahlenberg’e çok şey borçludur. Aslında, İskandinavya-Türkistan bağlantısı epik destanlar çağına değin uzanır. Norveç ve İskandinav mitolojisindeki tanrılar tanrısı, tek gözlü Odin’in (Woden) tanrılar şehri Asgard’dan (Kâşgâr) geldiğine dair inanış (s. 10), İskandinav Türkolojisine bir altyapı sağlamış olmalıdır. İskandinavya’dan Türkistan, Güney Sibirya ve Moğolistan’a değin yayılan runik yazılı belgelerin gizemi de, Türklük biliminin bugünkü formatta gelişmesini sağlayan diğer önemli bir etkendir. _____________  Prof. Dr., Başkent Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Türk Dili Edebiyatı Bölümü – Ankara / Türkiye ekers@baskent.edu.tr