ĶนกขมĉĚนķ กĆบควćมเหงć
อิสระ ชูศรี
1
มีพลงสองพลงละบทกวีนึไงบททีไ฿ชຌชืไอดียวกันวา นกขมิๅน พลงรกกากทีไสุดเมระบุชืไอผูຌตง
มีผูຌกลาววาพลงรกนีๅมีมาตครัๅงอยุธยา ละยังมีการรຌองปຓนพลงถา฿นวงดนตรีเทยอยูจนถึงปจจุบัน
2
สวน
อีกพลงนึไงปຓนพลงลูกกรุงทีไประพันธຏคารຌองละทานองดยครูพยงคຏ มุกดา บันทึกปຓนผนสียงชนิดผน
ครัไงออกผยพรครัๅงรกมืไอป พ.ศ. 2493 ขับรຌองดยศรีนวล กຌวบัวสายละธานินทรຏ อินทรทพ ละเดຌรับ
การบันทึกสียง฿มลายครัๅงดยนักรຌองลายทาน สวนบทกวีชืไอดียวกันนัๅนประพันธຏดยนาวรัตนຏ พงษຏ
เพบูลยຏ ตีพิมพຏ฿นนังสือกวีนิพนธຏชืไอ คยด ฿นป พ.ศ. 2502 ซึไงปຓนนังสือกวีนิพนธຏลมรก฿นชีวิตนัก
ประพันธຏผูຌเดຌรับการขนานนามวาปຓนกวีรัตนกสินทรຏทานนีๅ
าก฿ครมีอกาสฟงทานองพลง นกขมิๅน ทัๅง฿นบบฉบับพลงเทยดิมละพลงลูกกรุงกใจะพบวา
พลงนัๅนมีทานองนิบชຌาออกจะศรຌาสรຌอย ลຌอกันกับนืๅอพลงปຓนอยางดี มຌวานืๅอพลงตຌนฉบับนัๅนจะมี
นืๅอาสัๅน โ ละเมเดຌพรรณนากีไยวกับภาวะอารมณຏปลีไยวงาของคนมือนอยางทีไปรากฏ฿นพลงลูกกรุงทีไ
มีนืๅอพลงยาวกวามาก ดังจะยกนืๅอพลงทัๅงสองขึๅน฿ຌทานพิจารณาปรียบทียบกันตอเปนีๅ
(1) นกขมิๅน พลงเทยดิม
จຌานกขมิๅนลืองออน คไาลຌวจຌาจะนอนทีไรังเน
นอนเนกในอนเดຌ สุมทุมพุมเมຌทีไคยนอน
ลมพัดมาออนออน จຌากใรอนเปตามลมอย
ดอกอຎย ดอกขจร
นกขมิๅนลืองออน คไาลຌวจะนอนทีไเนอย
(2) นกขมิๅน พลงลูกกรุง
[ทŠอนทĊę 1]
คไาคืน ฉันยืนอยูดียวดาย
ลียวมองรอบกาย มิวายจะวาดกลัว
มองนภามืดมัว สลัวยในยไา
คไาคืนอຎย ฮือ...
ยามนภาคลๅาเป฿กลຌคไา
1
อาจารยຏ สถาบันวิจัยภาษาละวัฒนธรรมอชีย มาวิทยาลัยมิดล. อีมลຏ : isara.cho@mahidol.edu
2
พจนานุกรมราชบัณฑิตยสถานนิยาม ถา วามายถึง พลงมรีปດพาทยຏซึไงปຓนพลงดียวกัน ตมีอัตราลดลัไนกันลงเปปຓนลาดับเมตไา
กวา ขัๅน ละบรรลงติดตอกันเปเมขาดระยะจนจบ รียกวา พลงถา ชน พลงขกมอญถา พลงราตรีประดับดาวถา.