Interface: toplumsal hareketler hakkında ve toplumsal hareketler için bir dergi Makale Cilt 5 (2): 121 - 142 (Kasım 2013) Yıldırım, ASF yolun soyanda mi? 121 Avrupa Sosyal Forumu yolun sonunda mi?: İstanbul 2010 ve sonrasi Yavuz Yıldırım Özet 2002’de hayata geçen ve son olarak 2010’da İstanbul’da yapılan Avrupa Sosyal Forumu (ASF), geçen on yıllık sürede Avrupalı hareketleri bir araya getiren en önemli oluşum haline geldi. Küreselleşme karşıtı hareketin, Dünya Sosyal Forumu (DSF) çatısı altında alternatif küreselleşme hareketine dönüşmesiyle birlikte, sürecin en baştan beri içinde olan Avrupalı hareketler de yerel düzeyde olduğu gibi kıta çapında Forum sürecini ilerlettiler. Ancak 2010 sonrası süreçte, DSF’den gelen tartışmaların ASF bünyesinde de devam etmesi ile bu arayışın sonuna gelindiği ve yeni bir güzergah geliştirmek gerektiği görülmektedir. ASF’nin 10. Yılında Firenze (Floransa) 10+10 toplantısı ve Avrupalı hareketleri bir araya getiren diğer organizasyonlar, taban hareketlerinin yeni bir siyasete evrilmesi için çabaların devam etmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Öfkeliler ve İşgal Et hareketleri, kurumsal siyasetin karşısında hareketlerin gücünü göstermeye devam etmektedir. Bu çalışmada, hareketlerin siyasal olanı belirleme gücünün Forum süreci ve İstanbul’daki Sosyal Forum sonrası gelişen son örnekler nezdinde nasıl işleyebileceği incelenmektedir. Sosyal Forum güç kaybetse de bu tarz yatay ve kapsamlı örgütlenmeler, toplumsal hareketlerin yeni dönemdeki biçimi olarak öne çıkmaya devam etmektedir. Bu açıdan eski usül üyelik tabanlı hiyerarşik yapılara karşı, gönüllülük ve eylemle şekillenen harekete dayalı bir siyasetin temelleri atılmaktadır. Giriş Dünya Sosyal Forumu’nun (DSF) kıtasal ayaklarından biri olarak hayata geçen ve ilki 2002’de İtalya’nın Floransa kentinde yapılan Avrupa Sosyal Forumu (ASF), 10. yılını geride bıraktı. Bu süreçte Avrupalı toplumsal hareketlerin buluşma ve işbirliği alanı olarak önemli bir işlev üstlenen ASF’nin son birkaç toplantısında ivme kaybettiğini söylemek mümkündür. 10. yıl vesilesiyle yapılan Firenze (Floransa) 10+10 toplantılarında, bu etkinliğinin bir Forum buluşması ya da 10. yıl kutlaması olmadığının altı çizildi. Yakın zamanda gerçekleşen ve toplumsal hareketlerle kurum temsilcilerini bir araya getiren toplantılarda, aşağıda değinileceği gibi Forum sürecinin daha öteye taşınması gerektiği yönünde görüşler ifade edildi. Bu bağlamda Forum tarzı “açık alan” ya da hareketler adına konuşmayan bir oluşumdan ziyade hareketlerin ortaklık düzeyini artıracakları, kurumsal zemine yakın yeni birlikteliklerin hedeflendiği söylenebilir. Esasen bu sürecin temelinde, Forum’un alan mı aktör mü, hareket mi kurum mu olacağına dair ikilemler ve tartışmalar yer almaktaydı. 10 yıllık geçmişin sonunda, ASF’nin DSF’nin yataylık vurgusundan çıkıp aktör ve kurum şeklinde örgütlenmeye doğru bir eğilime ulaştığı söylenebilir. Bu bağlamda