Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (H. U. Journal of Education) 28(2), 27-43 [2013] Okul Uygulamaları Derslerine İlişkin Görüşlerin İncelenmesi ve Bir Uygulama Modeli Önerisi * A Review of Views about Student Teaching Courses And An Application Model Proposal Selay ARKÜN KOCADERE ** , Petek AŞKAR *** ÖZ: Bu çalışmada öğretmen adayları, uygulama öğretim elemanları, stajyer öğretmenler, uygulama öğretmenleri ve okul uygulamaları sürecinde yer almış idareciler olmak üzere toplam yirmi kişi ile okul uygulamalarına ilişkin var olan durum, sıkıntılar, çözüm önerilerini belirlemek için yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Nvivo kullanılarak verilerin betimsel analizi yapılmıştır. Veriler okul uygulamalarına ilişkin sorunlar ve öneriler şeklinde iki ana başlıkta incelenmiştir. Sorunların da birey ve sistem kaynaklı olmak üzere iki alt başlığa ayrılabildiği belirlenmiş; analiz bu bağlamda yapılmıştır. Çalışma sonunda özellikle okul uygulamalarının en temel problemi olarak görünmekte olan fakülte – okul işbirliği eksikliğini gidermek üzere, okul uygulamalarının, öğretim elemanları, öğretmenler ve öğretmen adaylarını bir araya getiren sosyal medya tabanlı bir çevrimiçi ortamla desteklenmesini amaçlayan bir model önerisi getirilmiştir. Anahtar sözcükler: öğretmen yetiştirme, okul uygulamaları, okul deneyimi, öğretmenlik uygulaması ABSTRACT: The purpose of this study is to exposure the present situation, problems and solution suggestions in school experiences. Five teacher candidates, five school managers, three trainee teacher, three mentor teacher, four instructor, totally 20 participants took part in this study. The data were collected through interviews, and analyzed with qualitative data analysis software Nvivo. Results examined in two main topics as problems and suggestions. Problems examined in two themes too as originating from person and from system. Especially lack of university school collaboration seems to be underlying cause. Therefore a social media based online environment which aims to throw prospective teachers, mentor teachers and instructors together for collaboration has proposed. Keywords: teacher training, student teaching, prospective teacher, school experience, university school partnership 1. GİRİŞ Öğretmen, eğitimin kalitesinin en belirleyici öğesi olduğundan, öğretmen yetiştirme önemle üzerinde durulması gereken bir meseledir (Gök ve Okçabol, 1998). Öğretmenlerin kavramsal boyutta yetiştirilmesi her ne kadar üniversiteler tarafından yürütülse de, mesleki açıdan yeterlik kazanabilmeleri için okullarda uygulama yapmaları ve kavramsal bilgilerin uygulama ile bütünleşmesi gerekmektedir (Hones, 2000; Kiraz, 2002; Özkan, Albayrak ve Berber, 2005; Wong & Tsui, 2007). Bu bağlamda öğretmen adayının yetiştirilmesinde sorumluluğun paylaşılması ve katılımcıların işbirliği gereklidir. Bu çerçevede üniversite ve okul eşit derecede öneme sahiptir (Kiraz, 2002; Stephens & Crawley, 1994). Ancak birçok ülkede olduğu gibi, Türkiye’de de uzun yıllar Eğitim Fakülteleri ile Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) arasında sağlıklı bir iletişim kurulamamıştır, bu durum 1998 yılında öğretmen yetiştirme alanında gerçekleştirilen yeniden yapılanmanın gerekçelerinden biridir (YÖK, 2007). Ortaya konan Eğitim Fakültesi – Uygulama Okulu İşbirliği programı ile programlarda uygulamaya ayrılan zaman artmış ve adayların öğretmenlik deneyimini gerçek ortamda kazanması; gözlem ve deneyimlerin fakültede öğrenilen bilgi ve becerilerle bütünleştirmesi öngörülmüştür (YÖK, 2007). Ancak ilgili alanyazın öğretmen yetiştirmenin istenilen düzeye çekilemediğini * Bu çalışma ilk yazarın, ikinci yazar danışmanlığında hazırladığı doktora tezinin bir bölümüdür. ** Öğ. Gör. Dr., Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Ankara-Türkiye, selaya@hacettepe.edu.tr *** Prof. Dr., TED Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Ankara-Türkiye, petek.askar@tedu.edu.tr