113 el kaide’den Post-kaide’ye dönüşüm: ışİd Recep Tayyip Gürler * & Ömer Behram Özdemir ** Özet 2011’den bu yana hem Suriye İç Savaşı’nda hem de Irak’ta iç savaşa evrilme potansiyeli olan kaos ortamında aykırı bir aktör olarak gündeme oturan Irak- Şam İslam Devleti’nin (IŞİD) etkin bir konuma sahip olması, kanımızca sebep ve sonuçları ile analiz edilmesi gereken bir vakadır. Bu bağlamda, 2003 Irak İşgali’nden başlayarak günümüze kadar gelen süreci hem yakın dönem siyasi tarih okuması yaparak hem de IŞİD’in güncel gelişim seyrinde bölge politikala- rındaki etkisi üzerinden analiz yapılması gerekli görülmüştür. Bu çalışma kap- samında daha sonra IŞİD adını alacak olan Irak’taki el-Kaide yapılanmasının 2003 Irak İşgali’nden itibaren bölgede örgütlenmesi, Irak merkezi hükümeti ve Sünni Sahva birlikleriyle girdiği mücadele, zayıf düşülen 2008-2011 arası döne- min ardından ABD birliklerinin Irak’tan çekilmesi ile birlikte hareketin yeniden güç kazanmasının nedenleri ele alınırken bir yandan da el-Kaide ile IŞİD arasın- da yaşanacak ayrışma sürecinin başlangıcı olan Irak İslam Devleti’nin IŞİD’e dönüşüm süreci ve Suriye İç Savaşı’ndaki rolü ele alınmaktadır. Anahtar Kelimeler: Suriye İç Savaşı, IŞİD, el-Kaide, Irak İslam Devleti, Sahva * Arş. Gör., Sakarya Üniversitesi, Ortadoğu Araştırmaları Merkezi, Irak Çalışmaları Masası-rtgurler@gmail.com ** Arş. Gör., Sakarya Üniversitesi, Ortadoğu Araştırmaları Merkezi, Levant Çalışmaları Masası-omerbehram@ gmail.com TÜRKİYE ORTADOğU ÇALIŞMALARI DERGİSİ Turkish Journal of Middle Eastern Studies Cilt: 1, Sayı: 1, ss.113-155, Mayıs 2014©