Op eigen poten Ethiek rond grote grazers 1 Jozef Keulartz,HenkvandenBelt, Bart GremmenenIrene Klaver Wereldwijd is het met de biodiversiteit slecht gesteld. Ook in het dichtbevolkteNederland, metzijn intensieveagrarischeenzijn expan- sieve chemische sector, is het tempo van de achteruitgang en verar- ming van de natuur onrustbarend. Als medeondertekenaar van de Conventie inzake Biologische Diversiteit (1992) heeft Nederland de verplichting opzichgenomen ditprobleem serieusterhand te nemen. Om het tij te keren heeft er in het natuurbeleid een omslag plaatsge- vonden van een defensieve naar een offensieve aanpak, waarin het ac- cent isverlegdvannatuurbescherming naarnatuurontwikkeling. In de nieuwe aanpak spelen twee processen een sleutelrol: men wil ruim baangevenaande abiotischedynamiekvanwindenwater, enmenwil tevensde biotischedynamiek bevorderen doorhetuitzetten vanherbi- voren. Onder de herbivoren wordt een belangrijke plaats ingenomen door de zogenaamde 'grote grazers'. Het gaat bij deze categorie uitdrukke- lijk niet om hoefdieren die wild zijn in Nederland, zoals reeën, edel- herten en wilde zwijnen, maar om gedomesticeerde soorten die van wilde hoefdieren zijn afgeleid, met name runderen, paarden, schapen en geiten. De konikpaarden en Heckrunderen nemen als halfwilde plaatsvervangers van uitgestorven soorten binnen de groep der grote grazers een aparte positie in. De uit Polen afkomstige konikpaarden zijn vrij laat en oppervlakkig gedomesticeerd, waardoor ze als goede vervangers van deuitgestorven tarpan, het Europesewildepaard, kun- nen doorgaan.Heckrunderen zijn het resultaat vandepogingenvande gebroeders Heinz en Lutz Heck in de jaren twintig om het uitgestor- venoerrund uit verschillende Europeserunderrassen terugte kruisen. Op dit moment wordt in Nederland ongeveer 50.000 hectare be- graasd. Het leeuwendeel hiervan is in het bezit van Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en de provinciale landschappen. De begrazing wordt uitgevoerd met zo'n 2.500 runderen, 1.600 paarden, 5.500scha- pen en 185 geiten. 2 Bekende gebieden met veel grote grazers zijn de Oostvaardersplassen, deSlikkenvanFlakkeeen Imbosch/Loenermark. TIJDSCHRIFT VOO« EMPIRISCHE FILOSOFIE 257