* mr I.F. Dekker is senior docent bij de sectie Recht der Internationale Organisaties (RIO) van de Universiteit Utrecht. dr R.A. Wessel is universitair hoofddocent internationaal en Europees recht bij het Centre for European Studies van de Universiteit Twente en tevens verbonden aan de sectie RIO van de Universiteit Utrecht. © VREDE EN VEILIGHEID 31 (2002) 4 Artikelen Van CVSE naar OVSE De sluipende institutionalisering en onvermijdelijke juridisering van een internationale conferentie IGE F. DEKKER & RAMSES A. WESSEL* De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking (OVSE) wordt in de handboeken over het recht der internationale organisaties vaak als hét voorbeeld gebruikt van een organisa- tie die niet voldoet aan een van de ‘standaardcriteria’ voor het zijn van een internationale organisatie, te weten oprichting op basis van een verdrag. Ook op andere punten doen de deelnemende staten hun uiterste best om aan te geven dat het hier niet om een ‘echte’ in- ternationale organisatie gaat. Inderdaad wijkt de ontstaansgeschiedenis van de OVSE af van die van veel andere organisaties en brengen de gemaakte institutionele keuzes geheel eigensoortige problemen en mogelijkheden mee. Dit artikel gaat aan de hand van de wijzi- ging van Conferentie over Veiligheid en Samenwerking (CVSE) in OVSE in op juridische gevolgen van institutionele veranderingen bij internationale samenwerkingsvormen. Inleiding Toen de Finse regering de ambas- sadeurs van 33 Europese staten, de Verenigde Staten en Canada uitno- digde om in november 1972 te ko- men praten over de mogelijkheid om een conferentie te houden over veiligheid en samenwerking in Eu- ropa, was al duidelijk dat dit een moeizaam proces zou worden waarin compromissen de toon zouden zetten. Toch was het poli- tieke klimaat gunstig. De Ostpolitik van de Bondsrepubliek Duitsland sinds 1969 – die resulteerde in ge- normaliseerde betrekkingen met de Sovjet-Unie, Polen, Tsjechoslo- wakije en de Duitse Democratische Republiek – het ‘Viermogendhe- den-akkoord’ dat in 1971 in Berlijn werd gesloten en de totstandko- ming van het eerste SALT-Verdrag tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie in mei 1972, maakten het mogelijk dat de ‘multilaterale voorbereidingsbesprekingen’ op