Piotr Tomaszewski, Pawel Rosik Instytut Głuchoniemych Warszawa Czy polski język migowy jest prawdziwym językiem? Is Polish Sign Language a true language? Mity O języku migowym Panują jeszcze do dziś wśród niektórych specjalistów - zajmujących się proble- matyką wychowania dziecka głuchego - uprzedzenia wobec polskiego języka mi- gowego (PJM), będącego kulturowym wyróżnikiem polskiej społeczności głu- chych. Wprawdzie w latach dziewięćdziesiątych zapoczątkowano badania nad PJM i ukazały się - niezbyt zresztą liczne - publikacje na ten temat, nie obaliły one jednak do końca mitów o PJM, a stanowi to jeden z czynników decydujących o skuteczności realizacji programu edukacji dzieci głuchych. Zanim w niniejszej pracy zaprezentujemy lingwistyczny opis PJM, omówimy wstępnie mity dotyczą- ce samej struktury Polskiego Języka Migowego. Pozwoliłoby to bliżej poznać ob- szar przyczyn deprecjacji polskiej społeczności głuchych oraz trudności w wyko- rzystywaniu PJM jako alternatywnej formy komunikacji w procesie wczesnej in- terwencji, jak i rozpowszechnianiu programu edukacji dwujęzycznej w szkołach dla głuchych. P o 1s kij ęzyk migowy jest u n i w e r s a 1n y. Nie jest prawdą, że wszystkie języki migowe na świecie są do siebie podobne pod każdym względem. Porównawcze badania nad tymi językami dowodzą, że są one tak samo zróżnico- wane jak języki foniczne (Bos, Schermer 1995). Niektórzy trwają jednak w prze- konaniu, że o uniwersalności języka migowego świadczy to, iż niesłyszący na świecie mogą łatwiej dojść do porozumienia niż słyszący ludzie posługujący się różnymi językami mówionymi. Wynika to raczej z istnienia uniwersaliów grama- tycznych w językach migowych, dzięki czemu głusi posługujący się różnymi języ- kami migowymi mogą mieć większą szansę tworzenia wspólnej komunikacji ge- stowej opartej na pantomimie, gestach naturalnych, języku ciała, ekspresji twarzy - tym bardziej że elementy te stanowią zintegrowaną część każdego naturalnego języka migowego. Rzeczywistość przedstawia się jedynie za pomocą języ- ka m ó w i o n e g o. Każdy język pełni m.in. funkcję reprezentatywną, polegającą PDF processed with CutePDF evaluation edition www.CutePDF.com PDF processed with CutePDF evaluation edition www.CutePDF.com