CHѬѪNG IV CHҨT KӂT DÍNH VÔ CѪ 4.1. Khái niệm và phân loại 4.1.1. Khái niệm Chất kết dính vô cơ là loại vật liệu thưӡng ӣ dạng bột, khi nhào trộn với nước hoặc các dung môi khác thì tạo thành loại hồ dẻo, dưới tác dụng cӫa quá trình hóa lý tự nó có thể rắn chắc và chuyển sang trạng thái đá. Do khả nĕng này cӫa chất kết dính vô cơ mà ngưӡi ta sử dụng chúng để gắn các loại vật liệu rӡi rạc (cát, đá, sỏi) thành một khối đồng nhất trong công nghệ chế tạo bê tông, vữa xây dựng, gạch silicat, các vật liệu đá nhân tạo không nung và các sản phẩm xi mĕng amiĕng. Có loại chất kết dính vô cơ không tồn tại ӣ dạng bột như vôi cục, thӫy tinh lỏng. Có loại khi nhào trộn với nước thì quá trình rắn chắc xảy ra rất chậm như chất kết dính magie, nhưng nếu trộn với dung dịch MgCl 2 hoặc MgSO 4 thì quá trình rắn chắc xảy ra nhanh, cưӡng độ chịu lực cao. 4.1.2. Phân loại Cĕn cӭ vào môi trưӡng rắn chắc, chất kết dính vô cơ được chia làm 3 loại: chất kết dính rắn trong không khí, chất kết dính rắn trong nước và chất kết dính rắn trong Ôtôcla. Chất kết dính vô cơ rắn trong không khí Chất kết dính vô cơ rắn trong không khí là loại chất kết dính chỉ có thể rắn chắc và giữ được cưӡng độ lâu dài trong môi trưӡng không khí. Ví dụ: Vôi không khí, thạch cao, thӫy tinh lỏng, chất kết dính magie. Theo thành phần hoá học chúng được chia thành 4 nhóm: (1) Vôi rắn trong không khí (thành phần chӫ yếu là CaO); (2) Chất kết dính magie (thành phần chӫ yếu là MgO); (3) Chất kết dính thạch cao (thành phần chӫ yếu là CaSO 4 ) (4) Thuỷ tinh lỏng là các silicat natri hoặc kali (Na 2 O.nSiO 2 hoặc K 2 O.mSiO 2 ) ӣ dạng lỏng; Chất kết dính vô cơ rắn trong nước Chất kết dính vô cơ rắn trong nước là loại chất kết dính không những có khả nĕng rắn chắc và giữ được cưӡng độ lâu dài trong môi trưӡng không khí mà còn có khả nĕng rắn chắc và giữ được cưӡng độ lâu dài trong môi trưӡng nước. Ví dụ: Vôi thӫy, các loại xi mĕng. Về thành phần hoá học chất kết dính rắn trong nước là một hệ thống phӭc tạp bao gồm chӫ yếu là liên kết cӫa 4 oxyt CaO-SiO 2 -Al 2 O 3 -Fe 2 O 3 . Các liên kết đó hình thành ra 3 nhóm chất kết dính chӫ yếu sau : (1) Xi mĕng Silicat : các khoáng chӫ yếu là Silicat canxi (đến 75%). Trong nhóm này gồm có xi mĕng pooc lĕng và các chӫng loại cӫa nó (nhóm chất kết dính chӫ yếu trong xây dựng) (2) Xi mĕng alumin: Aluminat canxi là các khoáng chӫ yếu cӫa nó. (3) Vôi thuỷ và xi mĕng La mã. 47