1 YENİ TÜRKİYE’DE HALKA AÇIK MEDYA ŞİRKETLERİNDE KURUMSAL YÖNETİM UYGULAMALARI Prof.Dr. Türkân Uğur Dâi* İnci Tarı** Giriş Yazılı ve sözlü iletişimin kökenleri eski Yunan ve Roma kültürlerine kadar gitse de, insanların “medya” kavramından bahsetmeye başlamaları 1920’li yıllara dayanmaktadır. Dolayısıyla “medya” kavramının bizzat kendisi yüz yıldan az tarihçesiyle, sadece Yeni Türkiye’nin değil, modern dünyanın da bir parçasıdır. İçinde bulunduğumuz çağın iletişim çağı olması, haber alma ihtiyacınınsınırlarını daha da genişletmiş olup toplumsal bir araç olarak medya, haber iletme, halkı eğitme görevini yerine getirerek sürekli olarak yenilenen bilgiye ulaşmayı kolaylaştırmış ve insanların gelişmeleri izleyebilmeleri büyük oranda medya aracılığı ile mümkün olmuştur. 1 Yeni Türkiye ve modern dünya düzeninde medya endüstrisinin ticari boyutu en az sosyal ve kültürel boyutu kadar öne çıkmaktadır. Bu ticari boyutun gazetecilik mesleğinin ilkelerine uygun, etik değerlerden ödün vermeyen bir yaklaşım içinde olması ancak güçlü bir finansal yapıya sahip olmakla mümkündür. 2 1980 sonrasında ortaya çıkan finansal skandallar sonucunda özellikle halka açık şirketlerde eşitlik, şeffaflık, hesap verilebilirlik ve sorumluluk ilkelerine duyulan ihtiyaç engellenemez boyuta gelmiş, bu ihtiyaç sonucunda öncülüğü İngiltere tarafından yapılan bir kurumsal yönetim kavramı ortaya çıkmıştır. Bunun sonucunda, halka açık medya şirketleri de diğer halka açık şirketler gibi kurumsal yönetim uygulamalarının kapsamına girmiş, önceleri gönüllülük esasıyla başlayan uygulamalar daha sonraları zorunlu hale gelmiştir. 3 Ocak 2014 tarihinde yürürlüğe giren Sermaye Piyasası Kurulu, Kurumsal Yönetim Tebliği’nce yapılan düzenlemeler halka açık modern işletmelerin nasıl bir yönetime sahip olması gerektiğiyle ilgili önemli şartlar ortaya koymakla kalmayıp gerekli görüldüğü durumlarda yaptırım uygulanmasına da imkân tanımıştır. Çalışmamızın amacı, yeni düzenlemeler ışığında modern Türkiye’de halka açık medya şirketlerinin nasıl bir yapıya sahip olması gerektiği konusunu incelemektir. Bu yapı aynı zamanda uluslararası yatırımcılar tarafından da arzu edilen, hatta talep edilen yapıdır. Dolayısıyla bu yapıyı oluşturan medya şirketlerinin gerek borçlanma gerek hissedar bulma ve şirket değerini arttırma gibi konularda öncü olması kaçınılmazdır. Bu bağlamda halka açık medya şirketlerinin, halka kapalı olanlara göre, kurumsal yönetim uygulamalarını merkez alan medya şirketlerinin ise buna odaklanmayanlara nispetle daha avantajlı olmaları öngörülmektedir. 1. Medya Endüstrisinin Ekonomik Yönü Fikir, bilgi ve kültürle uğraşması nedeniyle medya endüstrisi diğer endüstri dallarından ayrışmakta, eşi ve benzeri olmayan bir iş kolu olarak nitelendirilebilmektedir. Medya endüstrisinin sektörleri bizi bilgilendirip eğlendirirken, kendimizi ve dünyayı nasıl algıladığımıza olduğu kadar boş *Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölüm Başkanı ve Basın Ekonomisi ve İşletmeciliği Anabilim Dalı Başkanı **Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Basın Ekonomisi ve İşletmeciliği Anabilim Dalı Doktora Öğrencisi ve Medya Şirketinde Yönetici 1 Dai, Türkân Uğur, Basın İşletmelerinin Finansal Yapısı, Beta, İstanbul 2008, s.1 2 Dai, a.g.e. s.2