1 TÜRKİYE’DE HÜKÜMETLERDEKİ POLİTİK PARÇALANMA VE İDEOLOJİNİN BÜTÇE ÜZERİNE ETKİLERİ: 1976-2004 Yeşim Kuştepeli ∗ Dokuz Eylül Üniversitesi, İşletme Fakültesi, İktisat Bölümü, Kaynaklar Yerleşkesi, Buca 35160 İzmir-Türkiye Gülcan Önel Dokuz Eylül Üniversitesi, İşletme Fakültesi, İktisat Bölümü Draft (Version: December, 1, 2005) Anahtar Kelimeler: bütçe açıkları, bütçe gelir ve giderleri, politik parçalanma, ideoloji, dağılım (dispersion) endeksleri Özet: Son zamanlardaki teorik ve ampirik araştırmalar, politik düzenlemelerdeki değişimlerin, maliye politikalarındaki çeşitliliği nasıl açıklayabileceğini incelemektedir. 1980’lerde gelişmiş ülkelerde gözlenen yüksek kamu açıkları, araştırmacıları bunun nedenlerini analiz etmeye yöneltmiştir. Araştırmacılar makroekonomik faktörlerin yanında politik değişkenlerin de bütçe açıklarını açıklayabileceğini ileri sürmektedirler. Bu çalışmada, Türkiye’de 1976-2004 yıllarını kapsayan dönemde siyasi partilerin bütçe gelir, gider ve açıkları üzerindeki etkileri araştırılmaktadır. Elde edilen ampirik bulgulara göre, Türkiye’deki bütçe açıkları, giderleri ve gelirlerinin GSYİH’ya oranlarındaki artışların en önemli sebebi, bu değişkenlerin bir önceki yıldaki (gecikmeli) değerleridir. GSYİH’daki büyüme ve borç servisi maliyetleri, Türkiye’de bütçe açıklarının ve bütçe harcamalarının GSYİH’ye oranlarının azalmasında önemli ∗ İletişime geçilecek yazar. Tel: 90-232-4535064; Fax : 90-232-4535062, yesim.kustepeli@deu.edu.tr