ชุมท�งอินโดจีน: เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ปริทัศน์ ปีที่ 3 ฉบับที่ 4 (มกราคม-มิถุนายน 2557) Copyright © 2014 หน่วยวิจัยเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ศึกษา ภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร บทนำ�เสนอชุดโครงก�รวิจัยเร่อง ภูมิทัศน์ท�งปัญญ�แห่งประช�คมอ�เซียน: เรียนรู้เพื่อร่วมเดินไปข้�งหน้�ด้วยกัน ทวีศักดิ์ เผือกสม บทนำ� ในขณะที่ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้กำาลังก้าวเข้าสู่การเปลี่ยนแปลงครั้งสำาคัญใน ประวัติศาสตร์นับตั้งแต่ความเป็นภูมิภาคถูกกำาหนดขึ้นจากการเป็นพื้นที่ทางยุทธศาสตร์ในช่วง สงครามโลกครั้งที่ 2 และมีการก่อตั้งองค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศในระดับภูมิภาค ที ่เรียก ว่าอาเซียน (ASEAN) หรือสมาคมแห่งประชาชาติเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (Association of the Southeast Asian Nations) ขึ้นในยุคสงครามเย็น กล่าวคือจากแต่เดิมที่เคยเป็นเพียงองค์กร ความร่วมมือกันอย่างกว้างๆ ทางเศรษฐกิจ สังคม การเมืองและวัฒนธรรมภายใต้กรอบของอาเซียน ก้าวไปสู่ความร่วมมือและรวมตัวกันในระดับลึกซึ้งและผูกพันกันยิ่งขึ้นภายใต้กรอบของการเป็น ประชาคมอาเซียน (ASEAN Community) และประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (ASEAN Economic Community) กล่าวได้ว่า ประเทศและสังคมไทยในฐานะหุ้นส่วนสำาคัญในการขับเคลื่อนดังกล่าวจึงกำาลัง เผชิญกับความท้าทายครั้งสำาคัญทั้งทางเศรษฐกิจ การเมือง สังคมและวัฒนธรรม ดังนั้นเพื่อรับมือ กับความท้าทายดังกล่าวนี้ ประเทศและสังคมไทยจำาเป็นต้องเตรียมตัวรองรับการเปลี่ยนแปลงในหลาก หลายมิติ เพื่อให้สามารถเข้าสู่กระบวนการเปลี่ยนแปลงและบูรณาการตามข้อตกลงความร่วมมือต่างๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพและมีศักยภาพในการแข่งขันในทุกระดับ รวมทั้งการทำาความเข้าใจต่อปัญหา ประสบการณ์ และความรู้สึกนึกคิดต่างๆ ของผู้คนและสังคมในกลุ่มประเทศสมาชิกอาเซียนด้วยกัน โครงการวิจัยชุดนี้มุ่งสำารวจตัวตน ประสบการณ์ ความคิดและอิทธิพลทางความคิดของปัญญาชนก ลุ่มหนึ่งในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะปัญญาชน-นักคิดที่มีอิทธิพลต่อสังคมร่วม สมัยในแต่ละประเทศ โดยมุ่งหวังว่า โครงการวิจัยชุดนี้จะช่วยให้เกิดมุมมองและความเข้าใจใหม่ๆ ต่อ ประสบการณ์และทางเลือกในการเผชิญหน้ากับปัญหาของสังคมอื่นอันเป็นหุ้นส่วนสำาคัญที่สังคม ทวีศักดิ์ เผือกสม จบปริญญาเอก สาขาเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ศึกษา จากมหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ ปัจจุบัน เป็นผู้ช่วยศาสตราจารย์ ประจำาภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร Email: davisakd. puaksom@gmail.com บทความชิ้นนี้เป็นส่วนหนึ่งของข้อเสนอชุดโครงการวิจัยซึ่งได้รับทุนอุดหนุนจากสำานักงาน กองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) กรุณาติดตามความเคลื่อนไหวของชุดโครงการวิจัยนี้ได้ที่ http:// aseanview. wordpress.com