ﭘﮋوﻫﺸﯽ در ﻣﺎﻫﯿﺖ ﮐﻼم ﺟﺪﯾﺪ ﻣﻬﺪي ﻋﺒﺪاﻟﻠﻬﯽ  ﻋﺒﺪاﻟﺤﺴﯿﻦ ﺧﺴﺮوﭘﻨﺎه  ﭼﮑﯿﺪه: ﮐﻼم ﺟﺪﯾﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮑﯽ از ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎي ﭘﺮﺑﺴﺎﻣﺪ دﯾﻦ ﭘﮋوﻫﯽ، اﻣﺮوزه ﺟﺎﯾﮕـﺎﻫﯽ وزﯾـﻦ در ﻣﯿﺎن اﻧﺪﯾﺸﻤﻨﺪ ان دﯾﻨﯽ ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ. در اﯾﻦ ﻣﯿﺎن، ﻣﺴﺄﻟﻪ اﺻﻠﯽ، ﭘﺮﺳﺶ از ﻣﺎﻫﯿـﺖ ﮐـﻼم ﺟﺪﯾﺪ اﺳﺖ ﮐﻪ آﯾﺎ آﻧﭽﻪ در ﺧﺎرج ﺗﺤﻘﻖ دارد، ﮐﻼم ﺟﺪﯾﺪ اﺳﺖ ﯾﺎ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﮐﻼﻣﯽ ﺟﺪﯾـﺪ. ﺑﻪً دﯾﮕﺮ ﺳﺨﻦ، آﯾﺎ وﺻﻒ ﺗﺠﺪد، ﺣﻘﯿﻘﺘﺎ ؟ درً ﺑﻪ ﺧﻮد ﮐﻼم ﻧﺴﺒﺖ داده ﺷﺪه اﺳﺖ، ﯾﺎ ﻣﺠﺎزا ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ اﯾﻦ ﺳﺆال، دو روﯾﮑﺮد ﻋﻤﺪه در ﻣ ﯿﺎن دﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺎن وﺟﻮد دارد. ﻋـﺪه اي ﻣﻌﺘﻘﺪﻧـﺪ ﮐﻼم ﺟﺪﯾﺪ، ﺻﻮرت ﺗﺤﻮل ﯾﺎﻓﺘﻪ ﮐﻼم ﻗﺪﯾﻢ و اﺳﺘﻤﺮار آن اﺳـﺖ؛ وﻟـﯽ دﺳـﺘﻪ اي دﯾﮕـﺮ، ﺗﻔﺎوت آن دو را اﺳﺎﺳﯽ ﺗﺮ از آن ﻣﯽ داﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺘﻮان آﻧﻬﺎ را در ﻃﻮل ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ اﻧﮕﺎﺷﺖ؛ ﺑﻠﮑـﻪ ﺑﺎﯾﺪ آﻧﻬﺎ را داراي دو ﻫﻮﯾﺖ ﻣﻌﺮﻓﺘﯽ ﻣﺴﺘﻘﻞ داﻧﺴﺖ. ﻧﮕﺎرﻧﺪه در اﯾﻦ ﻧﻮﺷﺘﺎر، اﺑﺘﺪا ﻫﺸﺖ ﺗﻘﺮﯾﺮ از دﯾﺪﮔﺎه ﯾﮑﺴﺎن اﻧﮕﺎري ﻣﺎﻫﯿﺖ ﮐـﻼم ﻗـﺪﯾﻢ و ﺟﺪﯾﺪ و ﺳﭙﺲ دﯾﺪﮔﺎه ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﺗﻔﺎوت ﻣﺎﻫﻮي آن دو را ﻧﻘﻞ ﻣـﯽ ﮐﻨـﺪ و ﺳـﭙﺲ ﻧﻈﺮﯾـﻪ ﻣﺨﺘﺎر را ﮐﻪ ﻫﻤﺎن دﯾﺪﮔﺎه دوم اﺳﺖ، ﺗﻘﻮﯾﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد. ﺑﻪ اﻋﺘﻘﺎد ﻧﮕﺎرﻧﺪه، ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ دو اﻣﺮ، ﯾﻌﻨﯽ ﺗﺤﻮل ﻣﺪاوم ﻋﻠﻢ ﮐﻼم و ﻧﯿﺰ ﺧﺎﺳﺘﮕﺎه ﻏﺮﺑﯽ ﮐﻼم ﺟﺪﯾﺪ، ﻣﺎ را ﺑﺮ آن ﻣﯽ دارد ﺗـﺎ دﯾﺪﮔﺎه دوم را ﺑﺮ روﯾﮑﺮد ﻧﺨﺴﺖ ﺗﺮﺟﯿﺢ دﻫﯿﻢ. واژﮔﺎن ﮐﻠﯿﺪي: دﯾﻦ ﭘﮋوﻫﯽ، ﮐﻼم، ﮐﻼم ﺟﺪﯾﺪ، اﻻﻫﯿﺎت ﺟﺪﯾﺪ، ﻓﻠﺴﻔﻪ دﯾﻦ، ﺷﻼﯾﺮﻣﺎﺧﺮ.  ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ ارﺷﺪ ﻓﻠﺴﻔﻪ و ﮐﻼم اﺳﻼﻣﯽ ﻣﺆﺳﺴﻪ اﻣﺎم ﺧﻤﯿﻨﯽ) ره( .   داﻧﺸﯿﺎر ﭘﮋوﻫﺸﮕﺎه ﻓﺮﻫﻨﮓ و اﻧﺪﯾﺸﻪ اﺳﻼﻣﯽ. ﺗﺎرﯾﺦ درﯾﺎﻓﺖ: 15 / 1 / 87 ﺗﺎرﯾﺦ ﺗﺄﯾﯿﺪ: 27 / 3 / 88 ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﻋﻠﻤﯽ ـ ﭘﮋوﻫﺸﯽ اﻧﺪﯾﺸ ﻪ ﻧﻮﯾﻦ دﯾﻨﯽ ﺳﺎل ﭼﻬﺎرم ، ﺷﻤﺎره ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ، زﻣﺴﺘﺎن1387 ﺻﻔﺤﺎت9 - 42 ANDISHE-E-NOVIN-E-DINI A Quarterly Research Journal Vol. 4, No. 15, Winter 2009