Bölüm 7 RUSYA’NIN DIġ POLĠTĠKA KONSEPTĠ VE BÜYÜK ORTADOĞU’DA ARAP BAHARI * Orkhan GAFARLI ** GĠRĠġ SoЛuk SavaО‘ın sona ermesinin üzerinden yirmi yıldan fazla bir süre geçti fakat modern dünyanın çok kutuplu sistem ertesindeki güçleri yine OrtadoЛu‘da hegemonya ve müttefik kazanma yarıОına girdiler. чu rekabetin ardındaki en önemli sebep ise Arap чaharı‘nın bölgedeki global güçler arasındaki dengeleri deЛiОtirmesinde yatmaktadır. Çünkü bu чahar sahneye yeni oyuncular ve yeni kurallar çıkarmıОtır. ьünümüzde, Sovyet Sosyalist шumhuriyetler чirliЛi döneminden mirası olan müttefiklerini yeniden kazanmak isteyen Rusyaб Arap чaharı öncesinde kuramadıЛı iliОkileri Оimdi geliОtirmeyi düОünmektedir. чugün Rusya‘nın en önemli arzusu Sovyet yıllarının mirası olan baЛları yeniden geliОtirip korumak ve kendisine yeni ortaklar bulmaktır. OrtadoЛu‘daki siyasal süreçte olayları etkileyen bir kaldıraç ve global bir güç olarak yer almak isteyen Moskovaб pragmatik ve çok vektörlü dıО politikasını daha etkin hale getirmek amacıyla çeОitli uluslararası organizasyonlarla müttefiklerini desteklemektedir. Arab чaharına karОı Rusya‘nın tepkisini daha kapsamlı bir Оekilde deЛerlendirebilmek için devrimlerin чüyük OrtadoЛu (чOP) projesi ve düОünce konseptini de incelemek gerekmekt edir. Aslında жоое‘lı yıllardan itibaren tasarlanmaya baОlanan чOP eski Rus МmparatorluЛu‘nun sınırlarını da kapsamaktadır. Ancak halen günümüzde bile чOP‘la ilgili geniО ve kapsamlı araОtırmalar yapılmamıОtır. Ancak konumuz kapsamındaр чOP‘nin neleri kapsadıЛından ziyade Arab чaharı ile olan iliОkisi ve bütün bunların Rusya ile baЛlantılarına bakmak gerekmektedir. OrtadoЛu‘da yaОananlara baktıЛımızda bölgedeki gidiОatın seyri konusunda iki genel görüО mevcuttur. чu görüОlerden biri Arap чaharı‘nı bölge halkının kendilerini baskıyla yöneten diktatörlerden kurtarma dolayısıyla bir demokrasi ve özgürlük hareketi olarak deЛerlendirmektedir. DiЛer bir görüО ise bölgedeki gidiОatın чüyük OrtadoЛu Projesi‘nin bir devamı olarak geliОmekte olduЛunu savunmaktadır. эer iki görüОü savunanlar da çeОitli argümanlara sahiptir. Dolayısıyla hangi tarafın haklı olduЛuna bakmaktan ziyadeб her iki tarafın da bakıО açısının kendisine göre haklı olduЛu düОüncesi üzerine hipotezi kurmak gerekmektedir. 1. SINIR TEORĠSĠ 1.1. Sovyet Kültür Sınırı ve Bahar Tehdidi Kuzey Afrikaб OrtadoЛuб Kafkasya ve Orta Asya‘yı kapsayan düОünce konseptine dikkat edilirse olayların nasıl geliОerek devam ettiЛi daha net görülecektir. Olaylar Tunus Tunus‘tan * чu çalıОma ―Russian ыoreign Policy in Light of шhanging чalances in the Middle East‖ baОlıЛıyla ―Turkish Policy Quarterly Dergisiб Winterб Volum же Number й‖ sayısında yayınlanan yazınınб yazarı tarafından geniОletilmiО halidir. * * Strategic Outlook Think Tank Uzmanı .