CUMHURİYET’İN KURULUŞUNDAN GÜNÜMÜZE EĞİTİMDE KADEMELER ARASI GEÇİŞ VE YENİ MODELLER ULUSLARASI KONGRESİ TAM METİN KİTABI / sϭϬ5-143 İlkokula Planlı ve Hazırlıklı Başlangıç: Türkiye ile PISA(2009) Sınavında Yüksek Başarı Gösteren Çin-Şanghay, Kore ve Finlandiya’nın Okul Öncesi Eğitim Uygulamaları ve İlkokula Geçiş Süreçlerinin Karşılaştırılmalı Olarak İncelenmesi Hayati AKYOL 1 , Feyza TANTEKİN ERDEN 2 , Dilek ALTUN 3 Öz Çocukların okula planlı ve hazırlıklı bir başlangıç yapmalarında okul öncesi eğitim önemli bir rol oynamaktadır. Gelişmiş ve eğitim alanında uluslararası başarı gösteren ülkeler , çocuklarının okula planlı bir başlangıç yapmalarını desteklemek amacıyla çeşitli uygulamalar yürütmektedir. Eğitim alanında başarı gösteren ülkelerde yürütülen bu uygulamaların karşılaştırılmalı olarak incelenmesinin önemli olduğu düşünülmektedir. Bu çalışma kapsamında PISA (2009) sınavında yüksek başarı gösteren Şanghay, Kore, Finlandiya ile Türkiye’nin okul öncesi eğitim uygulamaları ve okul öncesinden ilkokula geçiş süreçlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi hedeflenmiştir. Doküman analizi yöntemiyle incelenen kaynaklar çeşitli alt başlıklar altında karşılaştırılmalı olarak verilmiştir. Kaynaklardan elde edilen bilgiler ışığında bu ülkelerde yürütülen uygulamalar karşılaştırma yapılarak tartışılmıştır. Anahtar Kelime: Okul Öncesi, İlkokula Geçiş, PISA, Türkiye, Şanghay, Kore, Finlandiya 1. Giriş İlkokula başlama çocuğun eğitim hayatında önemli bir dönüm noktasıdır (Singapur Eğitim Bakanlığı, 2013). İlkokul, çocuğun yaşamında eğitsel açıdan ilk defa karşılaşabileceği ortam, durum ve uygulamaları içermektedir. Bu yeni eğitim hayatına uyum sağlayıp başarılı olmasında çocuğun okula hazırbulunuşluğu, planlı ve hazırlıklı bir başlangıç yapması önemli rol oynamaktadır (Docket ve Perry, 2007; Fabian ve Dunlop, 2007). Okula planlı ve hazırlıklı başlangıç yapan çocukların bu başarıları ileriki eğitim kademelerinde de devam etmektedir (Duncan ve diğerleri, 2007; Romano, Babchishin, Pagani, ve Kohen, 2010). Yapılan çalışmalar çocukların okula hazır bulunuşluklarında ve okula olumlu bir başlangıç yapmalarında erken çocukluk döneminde aldıkları eğitimin ve kazandıkları deneyimlerin etkili olduğunu göstermektedir (Cinkılıç, 2009; Esaspehlivan, 2006; Siva, 2008; UNICEF, 2012). Bu süreçte çocukların ilkokula hazır bulunuşluğunun yanı sıra okulların da çocuklara hazır bulunuşluğu ve ailelerin çocuğun okula başlama sürecine verdikleri destek de önem taşımaktadır (NASBE, 1991; UNICEF, 2012). Çocukların ev ortamından ya da okul öncesi eğitim ortamından ilkokula geçişte karşılaştığı uyum ve hazırlık süreci, sunulan eğitim ortamı ve eğitim programı okulun bu geçişe hazır bulunuşluğunun göstergelerindendir. Gelişmiş ülkeler, gelecek nesillerinin okula planlı ve hazırlıklı başlangıç yapmaları, kaliteli ve erişilebilir okul öncesi eğitim almaları, sosyoekonomik açıdan dezavantajlı koşullardan gelen çocuklara erken müdahalede bulunarak eğitimde fırsat eşitliğini sağlamak amacıyla çeşitli programlar yürütmektedirler (Martinez-Beck ve Zaslow, 2006; OECD, 2006). 1. Prof. Dr., Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi, hakyol@gazi.edu.tr 2. Yrd. Doç. Dr., Orta Doğu Teknik Üniversitesi Eğitim Fakültesi, tfeyza@metu.edu.tr 3. Arş.Gör., Ahi Evran Üniversitesi (ÖYP) - Orta Doğu Teknik Üniversitesi, daltun@metu.edu.tr