151 www.nt.viamedica.pl ARTYKUł poglądowY Adres do korespondencji: mgr Anna Rycombel Zakład Pielęgniarstwa Internistycznego Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich ul. Bartla 5, 51–618 Wrocław tel.: 726–510–816 e-mail: anna.rycombel@umed.wroc.pl Copyright © 2014 Via Medica, ISSN 1428–5851 Anna Rycombel, Katarzyna Lomper, Izabella Uchmanowicz Katedra Pielęgniarstwa Klinicznego, Wydział Nauk O Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu Adherence i compliance w leczeniu nadciśnienia tętniczego Adherence and compliance in the treatment of hypertension Summary he hypertension is considered to be a disease occurring most frequently in the general population. Is a health and ecologic problem around the world. Despite the availa- ble knowledge and the development of medicine in the direction of Pharmacotherapy and antihypertensive me- dications, the eiciency of the treatment of hypertension in Poland is only on the level 5–15%. A key element in the therapy is the medical adherence and appropriate cooperation of the patient with medical staf. A satisfac- tory level of adherence and compliance contributes to achieving the appropriate values of the blood pressure. here is a large number of patients who do not adhere to medical recommendations and thus do not take prescribed medications systematically, scientiic justiication of this phenomenon has been attempted for several year. A high level of the compliance and adherence decreases the risk of cardiovascular complications and the costs associated with treatment. It also improves the quality of patiens’ lives. key words: adherence, compliance, hypertension Arterial Hypertension 2014, vol. 18, no 3 , pages: 151–158 Wstęp Nadciśnienie tętnicze (NT) uznawane jest za schorzenie występujące najczęściej w populacji ogólnej. Stanowi problem zdrowotny i ekonomicz- ny na całym świecie. Według Raportu World Health Organization (WHO) z 2008 roku u 40% popula- cji na świecie powyżej 25. roku życia stwierdzono podwyższone ciśnienie tętnicze [1]. Na świecie NT dotyczy ponad 1,5 mld populacji, w Polsce nato- miast około 8,6 mln, czyli 29% dorosłych. Dodat- kowo u około 9 mln ludzi stwierdza się tak zwane ciśnienie wysokie prawidłowe, które zwiększa szanse na zachorowanie w przyszłości. Niepokojący jest fakt, że liczba chorych stale wzrasta, co wiąże się z rosnącym problemem nadwagi oraz zbyt małą aktywnością izyczną wśród ludzi. Oszacowano, że w 2025 roku liczba chorych na NT będzie wynosiła ponad 2 mld osób [2]. Mimo dostępnej wiedzy oraz rozwoju medycyny w kierunku farmakoterapii i leków hipotensyjnych, w Polsce skuteczność leczenia NT wynosi zaledwie 5–15% [3]. Potwierdzeniem tych danych mogą być dostępne wyniki badania NATPOL z 2002 roku, gdzie zaledwie 26,7% leczonych z powodu NT uzy- skało normalizację ciśnienia, czyli wartości poniżej 140/90 mm Hg. To świadczy o skuteczności leczenia na poziomie 12%. Kluczowym elementem każdej terapii jest przestrzeganie zaleć lekarskich oraz odpo- wiednia współpraca chorego z personelem medycz- nym. Zadawalający poziom adherence i compliance przyczynia się do osiągnięcia odpowiednich wartości ciśnienia tętniczego. Niniejsza praca ma za zadanie pokazać problem, jakim jest nieprzestrzeganie za- leceń lekarskich oraz brak współpracy jako główny czynnik wpływający na brak skuteczności prowadzo- nej farmakoterapii. Kolejno poruszono następujące zagadnienia: de- inicję pojęć (compliance i adherence), metody oceny compliance i adherence, poziom adeherence i complian- ce w dostępnej literaturze, determinanty adherence i compliance oraz jak poprawić adherence i compliance.