141 • KIŞ 2014 / SAYI 68 141-168 bilig İngiliz Güvenlik ve Dış Politikasında Kıbrıs (1945-1974) Cihat Göktepe  Tuba Ünlü Bilgiç  Öz İngiltere’nin Kıbrıs politikasının başta stratejik olmak üzere siyasi, ekonomik ve hatta sosyo-psikolojik unsurları vardır. Bu unsurlar da ulusal, bölgesel ve uluslararası düzeydeki şartlar- dan etkilenmiştir. Bu çerçevede İngiltere’nin Kıbrıs siyaseti ülkenin güvenlik ve dış politikası ile savunma doktrinine para- lel dönemsel değişiklikler göstermiştir. Kıbrıs, İngiltere’nin Orta Doğu’da ‘büyük devlet’ olarak kalıcılığını sağlama çaba- ları bağlamında bir dönem askeri ve siyasi açıdan vazgeçilmez addedilmiştir. Ancak Süveyş Krizi sonrası ortaya çıkan şartlar Ada’nın bütününde hâkimiyet sağlama gerekliliğini ortadan kaldırmış, bağımsızlığın yolunu açmıştır. 1960 sonrası dö- nemde ise Kıbrıs siyaseti diğer iki garantör ülke ve artık böl- genin yeni hâkimi olan ABD ile ortak çıkarların belirlediği ilişkiler ve güç dengesi zemininde şekillenmiştir. Anahtar Kelimeler İngiltere, Kıbrıs, İngiliz dış politikası, İngiliz güvenlik politi- kası, 1963 krizi, 1974 krizi Giriş II. Dünya Savaşı’ndan sonra İngiliz devlet aygıtının en önemli görevi, bürokrasinin başı Sir William Armstrong’un dile getirdiği gibi, İmparator- luğun “düşüşünü düzgün bir şekilde idare edebilmek” (Aktaran Pham 2010: 1) idi. Gerçekten de ülke “1945-1974 yılları arasında büyük devlet- lerin en zayıfı statüsünden orta büyüklükte devlet konumuna” geçiş yap- _____________  Prof. Dr., Uluslararası Antalya Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü – Antalya / Türkiye cihat.goktepe@antalya.edu.tr  Yrd. Doç. Dr., Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü – Ankara / Türkiye utuba@metu.edu.tr