53 5. Renata Ewa Hryciuk Od córki do profesjonalistki. Obserwacja uczestnicząca w antropologii: dylematy, ograniczenia i zaskoczenia na przykładzie badań terenowych w mieście Meksyk Współczesna etnograia jest metodą złożoną i może obejmować takie elementy jak: obserwacja, uczestnictwo (czy obserwacja uczestnicząca), analiza archiwalna i wywiad jakościowy z elementami historii życia. Badania terenowe stosowane są głównie w etnologii i antropologii kulturowej, ale również coraz powszechniej w so- cjologii, geograii społecznej, ekonomii czy historii, w której materiał badawczy po- zyskiwany jest często poprzez wywiady – historie życia (oral histories). Przykładem tej tendencji badawczej w historii mogą być badania Margaret Power  . Amerykańska badaczka najnowszych dziejów Chile podjęła temat roli kobiet prawicy w okresie od roku 1970, kiedy rządy objął Front Ludowy pod przewodnictwem Salvadora Allende, do roku 2000, kiedy nastąpił koniec rządów junty Augusto Pinocheta. Materiał ba- dawczy uzyskała w dużej mierze w trakcie obserwacji uczestniczącej oraz wywiadów, przeprowadzonych z kobietami zaangażowanymi w tym okresie w działalność spo- łeczno–polityczną po stronie prawicy. Antyallendystowska mobilizacja Chilijek była do końca lat dziewięćdziesiątych XX w. „niedostrzegana” przez historyków, ponieważ – jak podkreśla Power – „naukowcy niechętnie badają tych, z którymi się nie zga- dzają” 2 . Co więcej kobietom odmawiano politycznej sprawczości (agency), uważając, że były instruowane przez innych: Kościół, męskich liderów opozycji, czy w końcu własnych mężów. Badania Power poruszyły również inne niepopularne i często wy- ciszane kwestie – pokazały m.in. nieumiejętność pozyskania poparcia kobiet przez ówczesną chilijską lewicę, czy stawiający pierwsze kroki ruch feministyczny. Prace Margaret Power przyczyniły się do wypełnienia istniejącej do lat dziewięć- dziesiątych XX w. luki w stanie wiedzy na temat najnowszej historii Chile. Relacje chilijskich konserwatystek zarejestrowane przez badaczkę doprowadziły do zrewido- wania przekonania jakoby tylko kobiety z klasy średniej i wyższej połączone klasową solidarnością w obliczu gospodarczego kryzysu zostały zmobilizowane do ulicznych wystąpień przez męskich przywódców. Pokazały, że relacje oparte na płci kulturowej i wspólnym doświadczeniu kryzysu wzmocnione hasłami ratowania rodziny i naro- 1. M. Power, Right–Wing Women in Chile: Feminine Power and the Struggle against Allende, University Park 2002; eadem, More than Mere Pawns. Right–Wing Women in Chile, „Journal of Women’s History”, vol. 16, 2004, no 3, s. 138–151. 2. Ibidem, s. 138.