Kultura i Edukacja 2012, nr 2 (88) ISSN 1230-266X Andrzej Margasiński Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie STEREOTYP HOMOFOBII – NOWY ELEMENT POLITYCZNEJ POPRAWNOŚCI? 1. Wstęp Każda dziedzina życia i nauki podlega językowej i pojęciowej ewolucji – to natu- ralne procesy. W ostatnich latach daje się zauważyć duże ich przyspieszenie; część tej ewolucji tłumaczy się wpływami tzw. politycznej poprawności. U jej podłoża leży niewątpliwie słuszna idea, aby język nie służył stygmatyzowaniu i dyskrymi- nacji jednostek bądź grup mniejszościowych. Część z tych zmian jest powszechnie akceptowana, inne budzą wiele emocji i sprzeciwów. Wydaje się, że wśród prze- kształceń językowych można wyróżnić dwa zasadnicze rodzaje: zmiany językowe zdroworozsądkowe i zmiany językowe ideologiczne. Do pierwszej grupy zaliczył- bym te wszystkie korekty, które są zgodne ze zdrowym rozsądkiem, co można rozpoznać po tym, iż są powszechnie akceptowane przez wszystkich, bez względu na różnice światopoglądowe i aksjologiczne. Przykładem takich zmian może być klasyfikacja poziomu intelektualnego w psychologii, w której zastąpiono dawne określenia, takie jak: idiotyzm, imbecylizm, debilizm, pojęciem upośledzenia umy- słowego (zróżnicowanego odpowiednio w stopniu lekkim, umiarkowanym, znacz- nym i głębokim). Chęć uwolnienia się od nieuzasadnionego biologicznego deter- minizmu leżała u podstaw propozycji zastąpienia terminem osobowość dyssocjalna (antyspołeczna) pojęcia psychopata czy określenia alkoholik terminem uzależniony. W tym samym duchu wprowadzano zmiany w dziedzinie resocjalizacji, gdzie de- wianta zastąpiono określeniem niedostosowany społecznie, a termin resocjalizacja proponuje się zastąpić określeniem adaptacja społeczna, na podkreślenie faktu, iż