ęechnologia w praktńce twȕrczej i realizacjach scenicznńch artństȕw polskiego nowego taɛca 111 MAGDALENA ZAMORSKA ęechnologia w praktyce twórczej i realizacjach scenicznych artystów polskiego nowego tańca W globalnej przestrzeni technokultury warstwy kulturowa oraz technologiczna przenikają siȶ i wzajemnie warunkują. Katalizatorem przemian kulturowńch ostatniego pȕłwiecza jest intensńwnń rozwȕj technologicznń, ale dostrzec moʑna rȕwnieʑ zaleʑnoɮć odwrotną: nowe potrzebń i praktńki kulturowe okreɮlają kierunek rozwoju nowych technologii komunika- cńjnńch. Dlatego według Debrń Benitń Ęhaw ŭbadanie technokulturń moʑemń opisać, jako ɮledzenie relacji technologii i kulturń oraz sposobȕw manifestowania siȶ tejʑe relacji we wzorach ʑńcia społecznego, strukturach ekonomicznńch, polityce, sztuce, literaturze i kulturze popularnejŬ 1 . Ęzczegȕlnie aktńwnńmi uczestnikami kulturń – a tym samym i technokultury – są artńɮci. ęrudno nie zgodzić siȶ z Marshallem McLuhanem, jednńm z czołowńch teoretńkȕw komunikacji medialnej, gdń stwierdza, ʑe twȕrcń mają szczegȕlne kompetencje w zakresie analizń i rozumienia wspȕłczesnńch przemian kulturowńch 2 . Nie tńlko wńpowiadają siȶ na ich temat; sztuka jest rȕwnieʑ przestrzenią praktńcznego testo- wania nowych modeli funkcjonowania w kulturze. Wspȕłczeɮni artńɮci badają i problematńzują modele wspȕłdziałania czńnnika ludzkiego z czńnnikiem pozaludzkim, technologicznńm. ęa relacja jest szczegȕlnie widoczna w sztuce taɛca. Ciało w ruchu jest medium sztuki taɛca, technologie komunikacyjne bezustan- nie modelują zarȕwno jego sposobń posługiwania siȶ ciałem, jak i nawńki percepcńjno- -poznawcze. Ęztuka taɛca pozwala badać splot somatńcznoɮci i technologii, wńprȕbowńwać nowe formń powiązaɛ i rozwijać namńsł nad granicami kulturowej akceptacji zachodzącńch zmian. Włączanie w proces twȕrczń i prezentowanie sceniczne nowńch mediȕw jest coraz powszechniejszą praktńką. Artńɮci taɛca wspȕłczesnego nie tńlko korzństają z elektro- nicznńch i cńfrowńch narzȶdzi, ale rȕwnieʑ przejmują i wńkorzństują wńpracowane na terenie nowńch mediȕw mechanizmń kształtowania doznaɛ i doɮwiadczeɛ odbiorcȕw. _________________ 1 Debra Benita Shaw, Technoculture: The Key Concepts, Oxford–New York 2008, s. 1. 2 Marshall McLuhan, Zrozumieć media. Przedłuʑenia człowieka, przeł. N. Szczucka-Kubisz, Warszawa 2004.