Logistyka - nauka Logistyka 2/2011 183 Katarzyna Zofia GDOWSKA * , Radoslaw DOMAGALSKI ** WPLYW SYSTEMU ORGANIZACJI PRACY NA KOSZTY EKSPLOATACYJNE W MIEJSKIEJ SIECI TRANSPORTU PUBLICZNEGO Streszczenie Dążąc do minimalizacji kosztów eksploatacyjnych w przedsiębiorstwie realizującym obslugę miejskiej sieci transportu publicznego, przewoźnicy starają się pogrupować kursy tak, aby wykonać je przy pomocy jak najmniejszej liczby pojazdów oraz zredukować sumaryczny koszt pracy kierowców. Sposób minimalizacji kosztów zależy od umowy zawartej z lokalnymi wladzami – zleceniodawca może narzucić konkretne godziny odjazdów z przystanków początkowych albo wymagać jedynie wykonania określonej liczby kursów w przedziale czasowym. W niniejszej pracy przedstawiono problem zależności kosztów eksploatacji taboru od sposobu organizacji pracy przyjętej w miejskim przedsiębiorstwie komunikacyjnym. Analizę przeprowadzono dla autobusów obslugujących jedną linię. Po przedstawieniu specyfiki zagadnienia, problem zaprezentowany jest w formie studiów trzech przypadków. Dla każdego wariantu podano sformalizowany zapis minimalizowanych kosztów. Slowa kluczowe: miejska sieć transportowa, optymalizacja kosztowa, organizacja pracy, zarządzanie ruchem w sieci 1. WPROWADZENIE Istotnym wyznacznikiem jakości życia we wspólczesnych ośrodkach miejskich jest poziom jakości uslug komunikacji publicznej, świadczonych na ich terenie – zarówno stopień rozwoju sieci, liczba i częstotliwość polączeń między wybranymi punktami, jak i punktualność, cena biletu czy bezpieczeństwo korzystania z pojazdów komunikacji zbiorowej. Z jednej strony problematyka związana z komunikacją zbiorową obejmuje zagadnienia strategii rozwoju transportu publicznego – prognozy i projekty powiększania rozmiaru sieci, funkcjonowanie komunikacji publicznej w specyficznych uwarunkowaniach miasta – preferowane środki transportu, wytyczone specjalne pasy jezdni dla ruchu pojazdów komunikacji zbiorowej, liczba przewoźników, ich kompetencje i relacje z administracją lokalną. Drugą grupą problemów są szczególowe kwestie, z którymi zmagają się przedsiębiorstwa transportowe – wytyczanie tras, planowanie rozmieszczenia przystanków i punktów przesiadkowych, wykorzystanie floty oraz planowanie jej remontów i wymiany, sposób organizacji pracy kierowców oraz specyficzne problemy w zakresie tworzenia rozkladów jazdy i egzekwowania ich punktualnego wypelnienia. O bogactwie problematyki związanej z sieciami komunikacji miejskiej, świadczy rozpiętość literatury przedmiotu; sieci komunikacji miejskiej analizowane są z różnych punktów widzenia oraz podejmowane są próby optymalizacji różnych elementów pracy sieci, z wykorzystaniem rozmaitych metod. Zagadnieniami strategicznymi w funkcjonowaniu sieci * Akademia Górniczo-Hutnicza, Wydzial Zarządzania ** doktorant, Akademia Górniczo-Hutnicza, Wydzial Zarządzania