Logistyka - nauka Logistyka 4/2014 Roger Książek 1 , Katarzyna Zofia Gdowska Algorytmy heurystyczne wyznaczania wielkości produkcji dla znanego harmonogramu przezbrojeń dla zadania planowania wielkości i szeregowania partii produkcyjnych Wprowadzenie 2 AGH Akademia Górniczo-Hutnicza Zadanie planowania wielkości i szeregowania partii produkcyjnych z maszynami równoległymi jest uważane obecnie za istotny problem sterowania produkcją, gdyż efektywne wyznaczanie wielkości partii produkcyjnej przebiegające równocześnie z ich szeregowaniem przyczynia się do redukcji kosztów dzia- łania przedsiębiorstwa. Dlatego poszukiwane są skuteczne modele pozwalające dla pewnej ilości danych wyznaczyć dopuszczalne, a najlepiej optymalne rozwiązanie. Dodatkowym warunkiem praktycznej uży- teczności opracowywanych metod jest długość czasu potrzebnego na otrzymanie rozwiązania. Czas ten w przypadku praktycznego stosowania modeli planowania wielkości i szeregowania partii produkcyjnych z maszynami równoległymi musi być racjonalnie krótki. Dlatego dla problemu planowania wielkości i szeregowania partii produkcyjnych z maszynami równoległymi tworzone są zarówno modele progra- mowania całkowitoliczbowego, jak również algorytmy heurystyczne [9][13][6]. W literaturze przedmiotu wyróżnić można kilka modeli matematycznych problemu planowania wielko- ści i szeregowania partii produkcyjnych z maszynami równoległymi, które istotnie przyczyniły się do rozwoju tego zagadnienia. Model PLSP (ang. Proportional Lot-sizing and Scheduling Problem) został zaproponowany przez K. Haase w1994 r. W 1998 r. model został rozwinięty o występowanie maszyn równoległych przez A. Kimms i A. Derexl i jako model PLSP/E, pozwala na planowanie wielkości partii produkcyjnych oraz ich szeregowaniu dla dwóch produktów w jednym okresie na jednej maszynie. Rezultat stanowi wyzna- czona wielkości produkcji przed przezbrojeniem i po jego wykonaniu dla danego okresu planowania. Oczywiście, produkcja wyrobu przed wykonaniem przezbrojenia jest możliwa jeśli maszyna jest gotowa do jego produkcji, co tożsame jest z wykonaniem przezbrojenia we wcześniejszych okresach [5]. W 2005 r. S.G. Dastidar i R. Nagy zaproponowali model CSLP (ang. Continuous Setup Lot-sizing Pro- blem) dla maszyn równoległych, który zakładał, że w każdym okresie planowania może wystąpić dokład- nie jedno przezbrojenie na początku tego okresu dla danej maszyny. Pozwala to na wytworzenie dokład- nie jednego produktu w jednym okresie na jednej z maszyn [3]. Na bazie klasycznego modelu PLSP oraz jego rozwinięcia PLSP/E w 2009 r. W. Kaczmarczyk zapro- ponował nowy model, który nazywa się PLSP/F. Zaproponowane rozwiązanie PLSP/F jest odpowiedzią na powstałe problem ukryte w poprzednich modelach dotyczące sposobu uzyskania wyniku dla sformu- łowanego problemu szeregowania oraz wyznaczania wielkość partii produkcyjnych dla maszyn równole- głych. Zastosowane ulepszenia usprawniają także czas szukania rozwiązania. Zmiany te zostały szczegó- łowo opisane w książce W. Kaczmarczyka Wybrane modele planowania wielkości i szeregowania partii produkcyjnych [12][13][14]. 1 Mgr inż. Roger Książek, AGH Akademia Górniczo-Hutnicza, Wydział Zarządzania, Kraków, Polska, rksia- zek@zarz.agh.edu.pl 2 Mgr inż. Katarzyna Zofia Gdowska, AGH Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków, Wydział Zarządzania, Polska, kgdow- ska@zarz.agh.edu.pl 4597